افزودن قیر به بتن

 افزودن قیر به بتن

سالهاست که تحقيقات گسترده ای برای ارزيابی و بررسی مزيت های کيفی استفاده از فيبر در بتن در کارهای عمومی مهندسی عمران در جريان است.فيبرهای افزودنی مختلفی در ترکيب با بتن برای کاربردهای خاص طراحی و برای بهبود خواص مکانيکی آن آزمايشهای زيادی صورت گرفته است.محققان در مواد جديد به دنبال افزايش شکل پذيری ، دستيابی به مقاومت فشاری بيشتر و يا افزايش مقادير سختی ناهمسانگرد (anisotropic) هستند.مواردی که بيشتر در طراحی سازه ها در مناطق لرزه خيز کاربرد دارد. تحقيقات صورت گرفته بطورکلی به ارزيابی اثرات فيبرهای ساخته شده از فولاد،شيشه، کربن و يا کنف  روی رفتار بتن می پردازد.انتخاب مواد مختلف برای اين صورت گرفته است تا خواص بتن الزامات ويژه طراحی را تامين کند. تعدادی از اين الزامات شامل مقاومت قليايی،مقاومت در برابر خوردگی،عدم حساسيت مغناطيسی و افزايش شکل پذيری اتصال تير به ستون برای اتلاف انرژی در هنگام فعاليت گسلها و وقوع زلزله می باشد.

الياف ريز تهيه شده از فولاد ،شيشه ،کربن و يا کنف چنان با بتن مخلوط می شوند که تشکيل ماتريسی از بتن ميگردند که در آن الياف سنگ دانه ها را در بتن در برگرفته اند.افزودن فيبرها به بتن آنرا همگن تر و ايزوترپيک تر می گرداند و سبب بهبود مقاومت کششی و به ويژه شکل پذيری آن می شود.اگرچه خواص فيبرهای ساخته شده از شيشه ،کربن و ... در برخی موارد متفاوت از خواصی است که ما از فولاد سراغ داريم اما آنچه کاملا مشهود است اينست که تنها فولاد است که می تواند ناحيه ای از رفتار پلاستيک را فراهم کند. بيشترين كاربرد الياف فولادي در احداث تونلها و كفهايي است كه تحت بارهاي سنگين صنعتي قرار دارند.افزودن فيبرهاي فولادي سبب افزايش مقاومت كششي در بتنهاي معمولي و يا بتنهاي با مقاومت بالا مي گردد.همچنين اثرات مثبتي بر روي كنترل تشكيل تركها و تغيير شكلهاي درازمدت عضو دارد.در مورد فيبرهاي شيشه مي توان گفت كه ظرفيت بسيار خوبي در برابر حملات شيميايي در محيطهاي قليايي را دارد بنابراين الياف شيشه بويژه در مواردي كه مقاومت بالا در برابر خاصيت قلياي مورد نياز است قابل استفاده مي باشد.از ديگر مزيت هاي آن مقاومت در برابر خراش است.فيبرهاي كنف كه از قديمي ترين الياف محسوب مي شوند و در صنايع ديگري مانند نساجي نيز كاربرد دارند به دلايل زيادي استفاده از آنها در سازه هاي بتني با شكست همراه بوده است. زيرا از جهت خواص مكانيكي نسبت به ساير مواد فاصله زيادي دارد.مقاومت كششي و مدول يانگ در آن بستگي به فصل برداشت محصول و فرايند برداشت محصول دارد.

همچنين بدليل وجود اسيد سيليسيك در آن مقاومت خوبي در برابر مواد قليايي ندارد و سبب انبساط قليايي و ايجاد ترك در بتن مي گردد.فيبرهاي كربن معمولا از مواد زائد حاصل از توليدات كربني مختلف بدست مي آيد و همچنين بصورت فتيله توليد و فروخته مي شود.بايد گفت كه كربن مقاومت در برابر خوردگي و جريان مغاطيسي بهتري نسبت به فولاد از خود نشان مي دهد. بطوريكه علاوه بر فيبرهاي فولادي فيبرهاي كربني آينده بهتري نسبت به ساير فيبرها در كاربردهاي مهندسي عمران دارند. اما بايد دقت داشت كه توليد بتن مسلح با فيبر با ارزش تر از اينست كه ما فقط فيبر به بتن معمولي اضافه كنيم.زيرا در اين صورت شاهد بهبود ساختار دانه اي براي تامين كارايي و خواص مكانيكي مخلوط خواهيم بود.

نظریادتون نره

برسی رفتار ستون های قوطی فولادی پر شده با بتن تحت بارگذاری جانبی زلزله در ساختمان های بلند

برسی رفتار ستون های قوطی فولادی پر شده با بتن تحت بارگذاری جانبی زلزله در ساختمان های بلند.

 

 

 

 

 

 

با توجه به کاربرد روزافزون ستونهای قوطی پرشده با بتن در ساختماهای بلند و عملکرد مناسب این ستونها در برابر زلزله از یک طرف و لرزه خیزی اکثر مناطق کشور از طرف دیگر سعی شده است در این مطالعه رفتار این ستونها در برابر بارگذاری جانبی زلزله بررسی شود. در این مطالعه علاوه بر بررسی رفتار خمشی این ستونها در برابر ترکیب بارگذاری ثقلی و جانبی سیکلیک رفتار برشی آنها نیز بررسی شده است.

با توجه به اهمیت شکل پذیری و ظرفیت جذب انرژی اعضا سازه ای در برابر زلزله، این مقادیر نیز به طور مفصل مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین با توجه به لزوم پیوستگی و هماهنگی فولاد و بتن در مقاطع مرکب، چسبندگی و پارامترهای مؤثر بر مقاومت چسبندگی در ستونهای مرکب نیز مورد بررسی قرارگرفته است. روشی سازگار با آیین نامه های معتبر برای طراحی ستونهای قوطی پرشده با بتن در هر دو حالت ستون کوتاه و ستون لاغر نیز ارائه گشته است. نشان داده شده است که ستون که ستون قوطی پرشده با بتن علاوه بر مقاومت و رفتار خمشی و برشی مطلوب شکل پذیری خوبی داشته و از ظرفیت جذب انرژی قابل توجه ای نیز برخوردار است. به علاوه از روند طراحی ساده ای برخودار بوده و برای طراحی دفتری کاملاً مناسب است.

خصوصیات فوق ستونهای قوطی پرشده با بتن را به صورت اعضا سازه ای بسیار مناسب و ممتاز برای ساختمانهای بلند در مناطق زلزله خیز معرفی می کند. رفتار خمشی و شکل پذیری و ظرفیت جذب انرژی ستونهای قوطی پرشده با بتن، در فصول دوم و سوم مورد بررسی قرارگرفته است و نشان داده شده است که این مقادیر به پارامترهای زیادی منجمله نسبت عرض به ضخامت ورق فولادی، ضریب لاغری ستون، طول پرشدگی بتن در ستون ، نوع بتن و فولاد، تعداد سیکل بارگذاری، بار محوری، گل میخ برشگیر بر پوسته فولادی بستگی داشته و نحوه ارتباط آنها نیز بررسی شده است.
با توجه به ضخامت قوطی فولادی در ستون مرکب، این ستونها معمولاً ظرفیت برشی بسیار بالایی از خود نشان داده و عمدتاً در مورد خمشی گسیخته می شوند. رفتار برشی ستونهای قوطی پرشده با بتن در ستونهای کوتاه که در آنها برش بیشترین تأثیر را دارد، در فصل پنجم مورد مطالعه و بررسی قرار گرفته است و نشان داده شده است که حتی در این حالت نیز ستونهای قوطی پرشده با بتن، از نظر برشی رفتار بسیار مناسب از خود نشان می دهند. با توجه به فرم سازگاری کرنشها در نقاط تماس بتن و فولاد، چسبندگی بین فولاد و بتن در ستونهای مرکب در فصل چهارم بررسی شده است و نحوه تأثیر پارامترهایی چون سن بتن سایز، دما، شرایط نگهداری بتن و انقباض بر مقاومت چسبندگی مشخص شده است. در فصل ششم، سعی شده است روش برای طراحی ستونهای قوطی پرشده با بتن،ارائه شود که علاوه بر هماهنگی با آیین نامه های معتبر، برای طراحی دفاتر مهندسی کاملاً عملی و مناسب باشد.

بدین منظور روش گام به گام طراحی ستون قوطی پرشده با بتن در دو حالت ستون کوتاه و ستون لاغر آورده شده است و نشان داده شده است که با استفاده از ستون قوطی فولادی پرشده با بتن در مقایسه با قوطی فولادی از تغییرمکان جانبی کمتر و شکل پذیری بیشتری برخوردار بوده و رفتار لرزه ای مناسبتری از خود نشان می دهند. در بخش پایانی علاوه بر جمع بندی و نتیجه گیری کلی از مطالب ارائه شده در فصول قبل ، نیازهای پژوهشی آینده نیز ارائه گردیده است

نظر یادتون نره

معایب و محاسن تیر های لاله زنبوری

معایب تیرهای لانه زنبوری :

اگر چه بحث های بسیاری پیرامون تیرهای لانه زنبوری ، اخیرا مطرح شده است و به عقیده گروهی از طراحان به علت مسائل اجرائی آن ، خصوصا جان تیر و اتصال آن توسط جوش(زیرا همانگونه که می دانیم، اتصالات نقش کلیدی و تعیین کننده ای را در انتقال بار از یک عضو به عضو یا اعضای دیگر دارند و در صورت اجرای نا مطلوب آن، به میزان زیادی از باربری یا مقاومت المان سازه ای کاسته خواهد شد در نتیجه مساله نظارت موثر بر اجرای عملیات جوشکاری ، اهمیت بسزائی در کیفیت کلی سازه خواهد داشت.) همچنین ضعفی که در ناحیه جان تیر در اثر کاهش مساحت آن وجود دارد از نقاط ضعف این تیرهاست.

مساله لهیدگی جان (web crippling) نیز در قسمت اتصال مقطع برش شده وجود دارد، که بسیار حائز اهمیت می باشد . در نواحی که خصوصا بار متمرکز وجود دارد و یا نزدیکی تکیه گاه ها که برش عامل موثری است ، کنترل لهیدگی جان نباید مورد توجه بیشتری قرار گیرد ، زیرا در این نواحی مقاطع حالت بحرانی تری نسبت به سایر قسمت ها دارند. البته قسمت اعظم این کاستی ها را می توان با استفاده صحیح و بهینه ورق های تقویتی برطرف نمود و بعضا در مواردی که باز هم علی رقم همه تدابیر اتخاذ شده، اساس مقطع لازم بدست نیامده باشد، از تیرهای لانه زنبوری دوبل می توان استفاده نمود . در نگاهی محتاطانه ، استفاده از تیر های لانه زنبوری از ضریب اطمینان یا ایمنی (safety factor) کمتری نسبت به سایر مقاطع برخورد دارند . اما استفاده گسترده از این نوع تیرها به سبب مزایائی که آنها را به اختصار بر شمردیم ، هنوز هم در مقیاس وسیعی از کارهای ساختمانی متداول است.

 

تیرهای لانه زنبوری و محاسن استفاده از آنها :

بیشترین مزیت تیرهای لانه زنبوری که در حقیقت مقطعی غیر فشرده است ، در مقایسه با سایر مقاطع استاندارد(فشرده) ایجاد ممان اینرسی نسبتا خوب آن حول محور قوی تیر(X) می باشد که به سبب ایجاد فاصله بالها از محور خنثی و افزایش ارتفاع تیر می باشد، بنابر این مقاومت خمشی تیر که مهمترین نقش آن نیز می باشد افزایش یافته ،همچنین سختی آن نیز بیشتر می گردد. .از آنجائیکه جان اینگونه تیرها در قسمتها ئی توخالی است ، در نتیجه باعث خواهد شد که وزن سازه به میزان قابل توجهی کم گردد .در اثر کاهش وزن سازه ، مولفه های نیروی زلزله که ارتباط مستقیم با وزن سازه (weight) دارند نیز کم می گردند و در نتیجه ساختمان ایمن تر خواهد بود و عملکرد مناسبتری را توام با انعطاف پذیری بیشتر در بر خواهد داشت .

حتی این کاهش وزن در تیرها ، باعث کاهش وزن مرده ساختمان (dead load)خواهد گردید ، که در نتیجه آن بار کمتری به عناصر اصلی سازه، خصوصا ستون ها وارد خواهد گردید .

از سوی دیگر بهینه ترین وضعیت در طراحی سازه ها، اقتصادی بودن آن می باشد که در تیرهای لانه زنبوری به دلیل آنکه مقطع هر تیر به صورت زاویه دار ( زیگ زاگ ) توسط دستگاه برش بریده می شود ،و سپس با جابجايي دو قسمت آن نسبت به هم تیر به صورت لانه زنبوری در خواهدآمد، صرفه جوئی نسبی در مصرف فولاد صورت خواهد گرفت.

از لحاظ تاسیسات ساختمان نیز اینگونه تیرها مورد استقبال قرار می گیرند ، زیرا که می توان از فضاهای خالی در جان تیر برای عبور لوله های تاسیسات و یا کابل های برق استفاده نمود. و این موضوع شاید یکی از نقاط قوت منحصر به فرد اینگونه تیرهاست . ملاحظه می شود که تیرهای لانه زنبوری با توجه به مطالب ذکر شده به میزان چشمگیری از ارتفاع سقف می کاهند که خصوصا در مواقعی که طر ح های معماری محدودیت زیادی را در ساختمان به صورت اعم و در ناحیه سقف به صورت اخص به طراحان سازه تحمیل می کنند ، و به هیچ عنوان افزایش ضخامت سقف ممکن و میسر نباشد ، تیرهای لانه زنبوری بهتر از سایر مقاطع نورد شده نقش انتقال بار را به سایر عناصر بازی خواهند کرد . حتی در مواردی که تیر با ارتفاع متغییر مورد نیاز است ، مانند بعضی از سازه های صنعتی و یا تیرهای مورد استفاده در تیر ریزی بام ، با تغییر برش تیر ،تیر مورد نظر را بسیار ساده و ارزان می توان آماده نمود، که این کار تنها با برش مورب زیگ زاگها در جان تیر ممکن خواهدشد . مزایای فوق الذکر باعث ترغیب طراحان در استفاده از تیرهای لانه زنبوری میشود و به عنوان گزینه مطلوبی مورد استفاده همه جانبه قرار می گیرد .

با وجود داشتن محاسن ، مهندسان با تجربه و پیمانکاران آینده نگر سعی می کند که هیچگاه از تیرهای لانه زنبوری استفاده نکنند .

بار و انواع آن در سازه

  بار
بارهايي که بر روي يک سازه وارد مي شوند به سه گروه تقسيم ميشوند :
بارهاي مرده
بارهاي مرده بارهايي هستند که از لحاظ مقدار و محل تاثير در طول عمر سازه ثابت مي باشند . معمولا قسمت اعظم بارهاي مرده ، وزن خود سازه مي باشد . بارهاي مرده را معمولا مي توان با دقت خوب با توجه به ابعاد قطعات مختلف سازه محاسبه نمود .
بارهاي زنده
بارهاي زنده بارهاي وظيفه اي ساختمان مي باشند که مقدار و محل اثر آنها مي تواند متغيير باشد . مقدار و نحوه توزيع بار زنده در يک لحظه معين ، نامشخص است و حتي شدت حداکثر آنها نيز در طول عمر ساختمان با ذقت معلوم نمي باشد . بارهاي طرح براي ساختمانهاي مختلف در آيين نامه 519 موسسه تحقيقات و استانداردهاي صنعتي آمده است . در اين آيين نامه بسته به نوع استفاده از
ساختمان ، بارهاي زنده به صورت گسترده ي يکنواخت بر حسب شدت وارد بر واحد سطح معرفي شده اند و در صورت لزوم اثرات ضربه نيز در آنها منظور شده است . از لحاظ آماري ، بارهاي معرفي شده نزديک مقادير حداکثر هستند و از مقادير متوسط تجاوز مي نمايند .
بارهاي ناشي از طبيعت پيرامون سازه
بارهاي ناشي از عوامل طبيعي بر يک ساختمان عبارتند از ، بار برف فشار و مکش باد ، بارهاي زلزله ( يا دقيق بگوييم , نيروهاي اينرسي ناشي از حرکات زلزله ) روي سطوح سازه واقع در زير خاک , نيروهاي ناشي از انباشته شدن آب باران روي بام هاي تخت ( برکه اي شدن ) و نيروهاي ناشي از تغييرات درجه حرارت . همانند بارهاي زنده ، عدم قطعيت هاي زيادي در مورد مقدار و نحوه توزيع بارهاي ناشي از عوامل طبيعي وجود دارد . مقادير معرفي شده توسط آيين نامه ها ، متوسط اين بارها نيستند و نزديکتر به مقادرير حداکثر مي باشند .

امیدوارم نظر یادتون نره

منبع : طراحی ساختمانهای بتن مسلح(شاپور طاحونی)

سيمان

سیمان

ريشه لغوي
کلمه سيمان از يک لغت لاتين به نام سي‌منت ( cement ) گرفته شده است و ماده اي است که داراي خاصيت چسبانندگي مواد به يکديگر است و در حقيقت ، واسطه چسباندن است.

سيمان در صنايع ساختماني
در صنايع ساختماني ، سيمان به ماده اي گفته مي‌شود که براي چسباندن مصالح مختلف به يکديگر از قبيل سنگ و شن ، ماسه ، آجر و غيره بکار مي‌رود و ترکيبات اصلي اين سيمان از مواد آهکي است. سيمانهاي آهکي معمولا از ترکيبات سيليکات و آلوميناتهاي آهک تشکيل شده‌اند که هم به‌صورت طبيعي يافت مي‌شوند و هم قابل توليد در کارخانجات سيمان‌سازي هستند.

تاريخچه
اگرچه از زمانهاي بسيار گذشته اقوام و ملل مختلف به نحوي با استفاده از سيمان در ساخت بنا سود مي‌جستند، ولي اولين بار در سال 1824 ، سيمان پرتلند به نام "ژوزف آسپدين" که يک معمار انگليسي بود، ثبت شد. به لحاظ شباهت ظاهري و کيفيت بتن‌هاي توليد شده از سيمانهاي اوليه به سنگهاي ناحيه پرتلند در دورست انگليس ، سيمان به نام سيمان پرتلند معروف شد و تا به امروز براي سيمانهايي که از مخلوط نمودن و حرارت دادن مواد آهکي و رسي و مواد حاوي سيليس ، آلومينا و اکسيد آهن و توليد کلينکر و نهايتا آسياب نمودن کلينکر بدست مي‌آيد، استفاده مي‌شود.

ساختار سيمان
اساسا سيمان با آسياب نمودن مواد خام از قبيل سنگ و آهک و آلومينا و سيليسي که به صورت خاک رس و يا سنگهاي رسي وجود دارد و مخلوط نمودن آنها با نسبتهاي معين و با حرارت دادن در کوره‌هاي دوار تا حدود 1400درجه سانتي‌گراد بدست مي‌آيد. در اين مرحله ، مواد در کوره تبديل به گلوله‌هاي تقريبا سياه رنگي مي‌شوند که کلينکر ناميده مي‌شود.

کلينکر پس از سرد شدن ، با مقداري سنگ گچ به‌منظور تنظيم گيرش ، مخلوط و آسياب شده و پودر خاکستري رنگي حاصل مي‌شود که همان سيمان پرتلند است. با توجه به نوع و کيفيت مواد خام ، سيمان با دو روش عمده‌تر و خشک توليد مي‌شود، ضمن اينکه روشهاي ديگري نيز وجود دارد. البته امروزه عمومـا از روش خشک در توليد سيمان استفاده مي‌شود، مگر در مواردي که مواد خام ، روش تر را ايجاب کند، زيرا در روش خشک ، انرژي کمتري براي توليد مورد نياز است.

ترکيبات شيميايي سيمان
مواد خام مورد مصرف در توليد سيمان در هنگام پخت با هم واکنش نشان داده و ترکيبات ديگري را بوجود مي‌آورند. معمولا چهار ترکيب عمده به‌عنوان عوامل اصلي تشکيل دهنده سيمان در نظر گرفته مي‌شوند که عبارتند از:

 

سه کلسيم سيليکات (3O2=C3S)

دو کلسيم سيليکات ( 2CaOSiO2=C2S)

سه کلسيم آلومينات (3CaOAl2O3=C3A)

چهار کلسيم آلومينو فريت (4CaOAl2O3Fe2O3)

که اختصارا اکسيدهاي CaO را با C و SiO2 را با S و Al2O3 را با A و Fe2O3 را با F نشان مي‌دهند. سيليکاتهاي C3S و C2S مهمترين ترکيبات سيمان در ايجاد مقاومت خمير سيمان هيدراته مي‌باشند. در واقع سيليکاتها در سيمان ، ترکيبات کاملا خالصي نيستند، بلکه داراي اکسيدهاي جزئي به‌صورت محلول جامد نيز مي‌باشند. اين اکسيدها اثرات قابل ملاحظه اي در نحوه قرار گرفتن اتمها، فرم بلوري و خواص هيدروليکي سيليکاتها دارند.

ترکيبات ديگري نيز در سيمان وجود دارند که از نظر وزن قابل ملاحظه نيستند، ولي تأثيرات قابل ملاحظه اي در خواص سيمان دارند که عمدتا عبارتند از: MgO،TiO2،Mn2O3،K2O،NaO2، که اکسيدهاي سديم و پتاسيم به نام اکسيدهاي قليايي شناخته شده‌اند. آزمايشها نشان داده است که اين قليائي‌ها با بعضي از سنگدانه‌ها واکنش نشان داده‌اند و حاصل اين واکنش باعث تخريب بتن شده است. البته قليائي‌ها در مقاومت بتن نيز اثر دارند.

وجود سه کلسيم آلو مينات (C3A) در سيمان نقش عمده اي در مقاومت سيمان به جزء در سنين اوليه ندارند و در برابر حملات سولفاتها نيز که منجر به سولفوآلومينات کلسيم مي‌شود، مشکلاتي به بار مي‌آورد، اما وجود آن در مراحل توليد ، ترکيب آهک و سيليس را تسهيل مي‌کند. ميزان C4AF در سيمان هم در مقايسه با سه ترکيب ديگر کمتر است و تأثير زيادي در رفتار سيمان ندارند، ولي در واکنش با گچ ، سولفو فريت کلسيم را مي‌سازد و وجود آن به هيدراسيون سيليکاتها شتاب مي‌بخشد.

مقدار و اندازه واقعي اکسيدها در ترکيبات انواع سيمان ، مختلف است. البته باقي مانده نامحلول نيز که عمدتا از ناخالصي‌هاي سنگ گچ حاصل مي‌گردد، اندازه گيري مي‌شود، تا حدود 1,5 درصد وزن در سيمان مجاز است. افت حرارتي نيز که دامنه کربناسيون و هيدراسيون آهک آزاد و منيزيم آزاد را در مجاورت هوا نشان مي‌دهد، تا حدود 3 الي 4 در صد وزن سيمان اندازه گيري مي‌شود.

هيدراسيون سيمان
ماده مورد نظر ما ملات يا خمير سيمان است که با اختلاط آب و پودر سيمان ماده چسباننده اي مي‌شود. در واقع سيليکاتها و آلوميناتهاي سيمان در مجاورت آب محصولي هيدراسيوني را تشکيل مي‌دهند که کم‌کم با گذشت زمان ، جسم سختي بوجود مي‌آيد.

دو ترکيب عمده سيليکاتي سيمان يعني C3S و C2S عوامل عمده سخت شدن سيمان هستند و عمل هيدراسيون روي C3S سريعتر از C2S انجام مي‌گيرد.

حرارت هيدراسيون
همانند هر واکنش شيميايي ، هيدراسيون ترکيبات سيمان نيز حرارت‌زا است و به ميزان حرارتي که در هر گرم از سيمان هيدراته در اثر هيدراسيون در دماي معيني توليد مي‌گردد، حرارت هيدراسيون گفته مي‌شود و به روشهاي مختلفي قابل اندازه گيري است. درجه حرارت و دمائي که در آن عمل هيدزاسيون انجام مي‌شود، تأثير قابل ملاحظه اي در نرخ حرارت توليد شده است دارد.

براي سيمانهاي پرتلند معمولي ، حدود نصف کل حرارت تا سه روز و حدود 3,4 حرارت تا حدود 7 روز و تقريبا 90 در صد حرارت در 6 ماه آزاد مي‌شود. در واقع حرارت هيدراسيون بستگي به ترکيب شيميايي سيمان دارد و تقريبا برابر است با مجموع حرارتهاي ايجاد شده يکايک ترکيبات خالص سيمان ، اگر به صورت جداگانه هيدراته شود.

هر گرم از سيمان تقريبا 120 کالري حرارت آزاد مي‌کند. چون هدايت حرارتي بتن کم است، لذا حرارت مي‌تواند به‌عنوان يک عايق حرارتي عمل نمايد. از طرف ديگر حرارت توليد شده بوسيله هيدراسيون سيمان مي‌تواند از يخ زدن آب در لوله‌هاي موئين بتن تازه ريخته شده جلوگيري نمايد. بنابراين آگاهي به خواص حرارت‌زايي سيمان مي‌تواند در انتخاب نوع مناسب سيمان براي هدف مشخصي مفيد باشد.

همانطور که گفته شد، نقش اصلي در مقاومت سيمان C3S و C2S ايفا مي‌کنند و C3S در 4 هفته سنين اوليه و C2S پس از آن مقاومت سيمان را ايجاد مي‌کنند. نقش اين دو ترکيب در مقاومت سيمان پس از يک سال تقريبا مساوي مي‌شود.

 

آزمايشهاي سيمان
به لحاظ اهميت کيفيت سيمان در ساختن بتن ، معمولا توليد کنندگان ، آزمايشهاي متعدد و استاندارد شده اي را براي کنترل کيفيت سيمان انجام مي‌دهند و بعضا نيز مصرف‌کنندگان براي اطمينان خاطر ، خواص سيمان توليد شده را از کارخانجات درخواست مي‌کنند و گاها نيز آزمايشهايي انجام مي‌دهند. خواص فيزيکي سيمان عمدتا عبارتست از نرمي سيمان ، گيرش سيمان ، سلامت سيمان و مقاومت سيمان.

نرمي سيمان
از آنجا که هيدراسيون از سطح ذرات سيمان شروع مي‌شود، مساحت تمامي سطح سيمان موجود در هيدراسيون شرکت دارند. بنابراين نرخ هيدراسيون بستگي به ريزي سيمان دارد و مثلا براي کسب مقاومت سريعتر نيز به سيمان نرم تر يا ريزتر مي‌باشد. اما بايد توجه داشت که هميشه يک سيمان نرم از نظر اقتصادي و فني مقرون به صرفه نيست، زيرا هزينه آسياب کردن و اثرات بيش از حد نرم بودن سيمان بر خواص ديگر آن مانند نياز بيشتر به گچ براي تنظيم گيرش ، کارآيي بتن تازه و ساير موارد نيز بايد مد نظر باشد.

نرمي يکي از خواص عمده سيمان است که معمولا در استانداردها با سطح مخصوص تعيين مي‌شود (m2/kg). روشهاي متداول و متفاوتي براي تعيين نرمي سيمان در دنيا بکار گرفته مي‌شود. استاندارد ملي ايران به شماره 390 تعيين نرمي سيمان را مشخص مي‌کند.

گيرش سيمان
کلمه گيرش براي سفت شدن خمير سيمان بکار برده مي‌شود، يعني تغيير وضعيت از حالت مايع به جامد. گيرش به‌علت هيدراسيون C3S و C2A با افزايش دماي خمير سيمان اتفاق مي‌افتد. گيرش اوليه مربوط به افزايش سريع دما و گيرش نهايي مربوط به دماي نهايي است. مدت زمان گيرش سيمان با افزايش درجه حرارت کاهش مي‌يابد، ولي آزمايش نشان داده است که در دماي حدود 30 درجه سانتي‌گراد ، اثر معکوس را مي‌توان مشاهده نمود. در درجات حرارت پائين ، گيرش سيمان کند مي‌شود.

زهكشي عمقي

زهکشي عمقي يا تحت الارضي
در زهکشي عمقي يا زير زميني ، تخليه آبهاي نفوذي به لايه هاي زير سازي يا روسازي ، به منظور کنترل و تثبيت سطح آب زير زميني در تراز و رقوم مورد نظر صورت مي گيرد .
اين تراز با توجه به رقوم پي سازه ها و يا تراز کف زير زمين ها تعيين مي شود .
روشهاي زهکشي عمقي
زهکشي هاي تحت الارضي و کنترل سطح آب زير زميني به صورت هاي زير انجام مي شود :
الف : روش ثقلي : در اين روش بسته به نوع زمين و پستي بلندي آن از شبکه بندي هاي مختلف استفاده مي شود . به اين منظور لوله هاي فرعي در فواصل معين از يکديگر
قرار داده مي شوند . اين لوله هاي فرعي به نوبه خود به يک سيستم جمع کننده متصل مي شوند . نحوه ي آرايش لوله هاي فرعي و اصلي ممکن است به صورت شبکه اي (لوله هاي فرعي از يک طرف و عمود بر لوله اصلي) يا شبکه استخوان ماهي (لوله اصلي در وسط محوطه و لوله هاي فرعي با زاويه در پلان) اجرا شود. درمورد سازه هاي کوچک مي توان با نصب لوله هاي زهکشي در طرفين ساره ، عمل زهکشي را انجام داد .
لوله هاي زهکشي از نوع لوله هاي آزبست سمان سوراخ شده ، پي وي سي ، پلي اتيلن و سفالي مي باشد .
عرض ترانشه بين 35 تا 45 اختيار مي شود و اطراف لوله ها بايد با مصالح داراي خاصيت زهکشي (فيلتر) پر شود .
لوله هاي اصلي زهکشي بايد به سيستم جمع اوري آب هاي سطحي ، فاضلاب محوطه و يا در صورت امکان به رودخانه يا مسيل خروجي منطقه متصل شوند . (مسيل ، رودهاي بين شهري و محلي است که به منظور جمع آوري آب باران و آب ناشي از ذوب يخ و برف تعبيه مي شود . )
ب) روش پمپاژ : اين روش با استفاده از چاه هايي به عمق زياد و يا از طريق چاه هايي با عمق کمتر ، قابل اجراست . روش کار بدين ترتيب است که بسته به سطح آب زير زميني ، ميزان پايين آمدن آب و نوع خاک ، چاه هايي با فواصل معين در سطح منطقه حفر و سيستم به وسيله شبکه اي از لوله هاي جمع  کننده به يکديگر متصل و آب تحت الارضي به نقاط مشخص پمپاژ مي شود .
ج) روش پرده عايق : در اين روش ديوار يا پرده عايق با عرض 50 تا 60 سانتيمتر و عمق مشخص تا رسيدن به لايه اي غير قابل نفوذادامه مي يابد محل حفاري با مخلوطي از سيمان و بتونيت (گل حفاري از جنس خاک رس ) پر و تکميل مي شود . ضريب نفوذ پذيري اين ديوار کم بوده و عملاٌ پرده اي غير قابل نفوذ در برابر نفوذ آب هاي زير زميني ايجاد مي نمايد . در اين روش از سپرهاي فولادي نيز استفاده مي شود .

زهكشي سطحي

      زهکشي
                                         مقدمه
به منظور انحراف و خارج نمودن آبهاي ناشي از بارندگي , تثبيت و کنترل سطح آب زيرزميني تا عمق و تراز معين و مهار سيلابها در حين اجراي عمليات عمراني (وپس از پايان کار) بايد زهکشي محوطه انجام شود به عبارت ديگر به مجموعه عملياتي که در آن آبهاي زيرزميني و سطحي جمع آوري شده و به بيرون از محوطه هدايت مي شوند , زهکشي گفته مي شود .
بطور کلي زهکشي به دو صورت سطحي و عمقي انجام مي شود .

ــ زهکشي سطحي :
کليات
تخليه آبهاي سطحي شامل جمع آوري , هدايت و دور کردن آبهاي سطحي از سواره رو و حريم راه بوده و طراحي سيستم تخليه آب هاي سطحي شامل روش هاي تخليه آبهاي سطحي و طراحي ابنيه فني و تسهيلات مربوطه (پل ها , کانالها , جداول و ...) مي باشد.
طرح تخليه آبهاي سطحي بايد با رعايت معيارهاي فني و با توجه به پارامترهاي متکي به آمار و مسائل ايمني و اقتصادي تهيه شود . در اين سيستم , آبهاي سطحي را بايد به سرعتي به خارج از حريم راه هدايت نمود که آب فرصت ايستايي نيابد و با نفوذ به لايه هاي زيرسازي و روسازي به شبکه آبهاي زيرزميني نپيوندد . در همين راستا طرح تخليه آبهاي سطحي طوري تهيه مي شود که از تجمع رواناب سطحي به شکل جريان رواناب صفحه اي بيش از 3 ليتر بر ثانيه اجتناب شود .
تخليه آب هاي سطح راه
آب موجود در خاک بستر موجب کاهش مقاومت خاک و در نتيجه کاهش قدرت باربري سيستم روسازي مي شود که بايد اين آب کنترل و دفع شود . آب ناشي از بارندگي معمولا به 3 بخش تقسيم مي شود . بخشي از آن در سطح رو سازي جاري شده و به جوي ها و زمينهاي پست اطراف راه جريان پيدا مي کند . بخشي ديگر به علت وجود درزها و ترک هاي لايه رويه به داخل  سيستم روسازي نفوذ کرده و باعث افزايش ميزان رطوبت خاک بستر روسازي مي شود , و بالاخره بخشي ديگر آب ناشي از بارندگي تبخير مي شود که معمولا مقدار آن در مقايسه با مقداري که جريان پيدا مي کند و يا قسمتي که در روسازي نفوذ مي کند کم است .
در طرح روسازي ها بايد با انتخاب شيب هاي عرضي مناسب و آب بندي کردن سطح رويه سعي شود که حتي الامکان تا انجا که ممکن است قسمت اعظم آبهاي سطحي ناشي از بارندگي جريان يافته سريع تر سطح روسازي را تخليه کند و مقدار آب کمتري در سيستم روسازي نفوذ کند. جوي ها و کانال هاي کناره هاي راه بايد به طور صحيح و اصولي طرح و ساخته شوند تا اينکه آب تخيله شده در آنها به سهولت جريان پيدا کرده و داخل سيستم روسازي نشود . طرح صحيح جوي ها با نتخاب صحيح شيب طولي , سطح مقطع و عمق مناسب براي آنها امکان پذير است . در طرح جوي ها بايد دقت شود که همواره بالاترين سطح آب در آنها از پايين ترين قسمت روسازي پايين تر باشد . در غير اين صورت آب درون جوي ها به داخل روسازي نفوذ کرده و سبب خرابي روسازي خواهد شد .

ادامه دارد ...

منبع : محوطه سازی(اسمعیل آبادی)
 

جمع شدن يا افت بتن و تغيير شكل حرارتي

  جمع شدن يا افت بتن
بتن در اثر تبخير , رطوبت خود را از دست داده و جمع مي شود . چون خروج رطوبت در سرتاسر عضو يکسان نيست , تغيير رطوبت متفاوت , جمع شدن مقاومت را به همراه دارد و پيامد آن به وجود آمدن تنش هاي داخلي است . اين تنش ها بسيار حائز اهميت و دليلي براي عمل آوردن بتن در شرايط مرطوب هستند .
در يک عضو ساخته شده از بتن ساده و آزاد در برابر انقباض , جمع شدگي يکنواخت , هيچ تنشي به وجود نمي آورد . هر چند در عمل , رسيدن به اين شرايط ممکن نيست . ( در يک عضو بتن مسلح , حتي از جمع شدگي يکنواخت , تنش هايي به وجود مي آيد که در فولاد از نوع فشاري و در بتن از نوع کششي است .
کيفيت بتن و شرايط محيط , در جمع شدن بتن موثرند . در يک بتن با ترکيب نا مناسب , زماني که ريز دانه ها فضاي بين درشت دانه ها را پر نمي کنند , خمير سيمان متشکل از سيمان , آب و حباب هوا جايگزين مي گردد . افزايش خمير سيمان , با جمع شدگي زيادي همراه است و در ساعات اوليه ي بتن ريزي که بتن هنوز تازه و خميري است , ترک هاي خميري ظاهر مي شوند . با زياد شدن مقدار سيمان و بخصوص نسبت آب به سيمان , جمع شدگي افزايش مي يابد . بتن ريزي در هواي گرم و خشک و نيز وزش باد شديد بر سطح بتن , سبب افزايش ترک ها مي شود .
کرنش بتن در اثر جمع شدن را با ضريب جمع شدگي Smm/mm  نشان مي دهند .
اين ضريب بسيار معتبر و معمولا بين 0.0002 تا 0.0006 است , که گاهي اوقات به 0.0010 نيز مي رسد . جمع شدگي پديده اي برگشت پذيز است . به اين ترتيب که اگر بتن پس از جمع شدن مجددا در داخل آب قرار گيرد , تقريبا به حجم اوليه باز مي گردد .
جمع شدگي از جمله ي عواملي است که به مرور زمان , انحنا و خيز اعضاي خمشي را افزايش مي دهد و تنها راه حل آن , اجراي فولاد گذاري به صورت متقارن است .
تغيير شکل حرارتي بتن
تغيير حجم بتن در اثر درجه حرارت را تغيير شکل حرارتي مي نامند . آزمايش ها نشان مي دهند که نسبت آب به سيمان , سن و درجه ي حرارت عمل آوردن بتن , بر روي ضريب انبساط حرارتي تاثير ناچيزي دارند . در طراحي , براي دماي بين صفر تا 100 درجه سانتيگراد , ضريب انبساط حرارتي بتن و فولاد برابر 10*1 با توان منفي 5 بر درجه سانتيگراد انتخاب مي شود .

منبع: مبانی بتن مسلح(عبدالرئوف رئوفی)

نظر بدهید.......

خزيدن بتن

 خزيدن بتن
اگر تنش وارد بر بتن کوچک باشند ، در شروع بارگذاري , کرنش هاي اوليه بتن تقريبا کشسان است . با اين وجود , حتي اگر بار ثابت باقي بماند ، کرنش ها به مرور زمان افزايش خواهند يافت . بنا به تعريف : تغيير شکل خميري بتن در اثر بار و يا تنش ثابت را _در طي يک دوره طولاني از بارگذاري_ خزيدن بتن مي گويند اين پديده مستقيما به تنش هاي وارده بستگي دارد , به نحوي که با هر افزايش در ميزان تنش , خزيدن نيز افزايش خواهد يافت .
تعريف فوق تلويحا نشان مي دهد که عامل اصلي خزيدن بتن , بارگذاري است . با اين حال عوامل جنبي ديگري مي توانند در افزايش خزش موثر واقع شوند . از جمله ي اين عوامل : بارگذاري در سنين کم , يعني در روزهاي اوليه بعد از بتن ريزي است. عوامل ديگر عبارتند از بالا بودن نسبت آب به سيمان و نيز رها کردن بتن تا مرحله خشک شدن . در اين مورد هر چه رطوبت محيط بيشتر باشد , خزش بتن کمتر خواهد بود . هم چنين خزيدن بتن در شرايطي که کاملا خشک يا کاملا مرطوب باشد , کم است .
در بتن ساده براي تنش هاي کم و حداکثر تا تنش بارهاي بهره برداري , خزيدن مستقيما متناسب با تنش خواهد بود . ضمن اينکه با گذشت زمان , سرعت آن سريعا کاهش مي يابد . براي بارهاي بيشتر از بهره برداري , اين تناسب ديگر وجود نخواهد داشت .
در بتن مسلح , وجود فولاد با ضريب کشساني ثابت , باعث مي شود تا آهنگ سريع خزش در روزهاي اوليه ي بارگذاري و نيز کند شدن سريع آن در روزهاي بعد , تعديل گردد.
خيز تيرهاي بتن مسلح به مرور زمان افزايش مي يابد و يکي از دلايل اصلي آن خزيدن بتن است . در اين اعضا , در بالاي تار خنثي , بتن ناحيه ي فشاري دستخوش خزش مي گردد که نتيجتا جمع شدگي تارهاي فوقاني و افزايش خيز را سبب مي شود . در تيري که فاقد فولاد در منطقه ي فشاري است , خيز نهايي مي تواند 2.5 تا 3 برابر خيز اوليه گردد.
خزش بتن در اعضاي فشاري و ستون هاي بتن مسلح , کاهش تدريجي طول عضو را به همراه دارد . اين کاهش با مقاومت ميلگردها روبرو مي شود و در نتيجه با گذشت زمان , تنش در بتن کاهش و در ميلگرد ها افزايش مي يابد .

تاوركربن

كمپرسور

آيين نامه تشخيص صلاحيت پيمانكاران طرح و ساخت غير صنعتي

 

دريافت گواهينامه صلاحيت پيمانکاري طرح وساخت غير صنعتي ، مرحله اول از فرايند احراز صلاحيت متقاضيان شرکت در مناقصه‌ اين قبيل پروژه‌ها به شمار مي‌رود .

ماده 1 ـ اين آيين نامه براي تشخيص صلاحيت آن دسته از متقاضياني به کار مي‌رود که تمايل به شرکت در اجراي طرح‌ها و پروژه‌هاي غير صنعتي به روش طرح و ساخت دارند .
ماده 2 ـ دريافت گواهينامه صلاحيت پيمانکاري طرح وساخت غير صنعتي ، مرحله اول از فرايند احراز صلاحيت متقاضيان شرکت در مناقصه‌ اين قبيل پروژه‌ها به شمار مي‌رود . براي واگذاري هر پروژه ، توان پيمانکاران دارنده گواهينامه صلاحيت توسط دستگاه‌هاي اجرايي ،‌طبق ضوابط آيين نامه ارجاع کار به پيمانکاران طرح و ساخت کارهاي غير صنعتي ارزيابي مي‌شود .
ماده 3 ـ اصطلاحات به کار رفته در اين آيين نامه ، برابر معاني شرح داده شده در زير ، به کار برده مي‌شود :
الف ) سازمان : منظور ، سازمان مديريت و برنامه ريزي کشور است .
ب ) احراز صلاحيت : تاييد حداقل شرايط لازم براي پيمانکار طرح و ساخت در امور طراحي و اجراي پروژه‌هاي غير صنعتي از سوي سازمان ،‌براساس ضوابط اين آيين نامه ، احراز صلاحيت ناميده مي‌شود .
ج ) گواهينامه صلاحيت پيمانکاري طرح و ساخت غير صنعتي : مدرک رسمي نشان دهنده احراز صلاحيت است که از سوي دفتر امور مشاوران و پيمانکاران سازمان صادر مي‌شود ، که در اين آيين نامه ، به اختصار گواهينامه صلاحيت ناميده شده است .
د ) متقاضي : شخص يا اشخاص حقوقي خواهان دريافت گواهينامه صلاحيت ،‌اعم از ايراني يا ايراني ـ خارجي هستند که طبق مقررات اين آيين نامه ، اقدام به در خواست گواهينامه‌ صلاحيت مي‌نمايند .
هـ ) شرکت ايراني : هر شرکتي که در ايران ثبت شده ، اقامتگاه آن در ايران باشد ، شرکت ايراني محسوب مي شود .
و ) شرکت خارجي : شرکت که اقامتگاه آن خارج از کشور جمهوري اسلامي ايران است . اين شرکت براي اين بتواند به وسيله شعبه يا نماينده خود به امور پيمانکاري يا مشاوره در ايران مبادرت نمايد ، بايد در کشور اصلي خود شرکت قانوني شناخته شده و شعبه يانمايندگي آن در اداره ثبت شرکت‌ها و مالکيت صنعتي ، به ثبت رسيده باشد .
ز ) موضوع شرکت فعاليت‌هايي که در اساسنامه شرکت تعيين شده و انجام خدمات طرح و ساخت ، منطبق با رشته هاي درخواستي ، در آن منظور گشته و شرکت براساس آن تشکيل شده است .
ح ) پيمانکار : هر متقاضي که بتواند طبق ضوابط اين آيين نامه گواهينامه صلاحيت دريافت کند ، پيمانکار طرح و ساخت غير صنعتي و به اختصار پيمانکار ناميده مي‌شود .
ط ) پايه : عددي است که توان پيمانکار را در هر تخصص تعيين مي‌‌نمايد و براساس آن ،‌مبلغ حداکثر بر آورد کار و شمار کار پيمانکار مشخص مي‌گردد . عدد پايه ، به ترتيب از توان فني بيشتر به کمتر افزايش مي‌يابد .
ي ) تعداد کار مجاز : حداکثر شمار کاري که مي توان به صورت همزمان به پيمانکار در يک پايه از هر تخصص ارجع نمود .
ک ) تخصص : نشان دهنده توانمندي متقاضي به لحاظ علمي و طراحي ، در يک زمينه کاري است.تخصص‌هاي نامبرده در اين آيين نامه ، مشابه متخصص هاي درج شده در آيين نامه تشخيص صلاحيت مشاوران است .
ل ) رشته کاري : رشته‌هاي کاري نامبرده در اين آيين نامه ، مشابه رشته‌هاي کاري درج شده در آيين نامه طبقه بندي و تشخيص صلاحيت پيمانکاران است .
ن ) مشارکت ثبتي : مشارکتي است که حقوق بين دو و يا چند شرکت ، که در اداره کل ثبت شرکت‌ها و مالکيت صنعتي ثبت رسيده باشد .
ماده 4 ـ متقاضيان زير مي‌توانند گواهينامه‌صلاحيت تقاضا کنند :
الف ) مشارکت ثبتي حداقل يک پيمانکار و حداقل يک مشاوره ، که به ترتيب داراي گواهينامه صلاحيت پيمانکاري و مشاوره طبق آيين نامه طبقه بندي و تشخيص صلاحيت پيمانکاران و آيين نامه تشخيص مشاوران باشند .
ب ) يک پيمانکار داراي گواهينامه صلاحيت طبق آيين نامه طبقه بندي و تشخيص صلاحيت پيمانکاران با دارا بودن توان مشاوره درون سازماني .
ج ) يک مشاور داراي گواهينامه صلاحيت طبق آيين نامه تشخيص صلاحيت مشاوران با دارا بودن توان پيمانکاري .
د ) گروه مشارکت ، متشکل از مشارکت چند شرکتي .
توضيح ) منظور از آيين نامه طبقه بندي و تشخيص صلاحيت پيمانکاران ،‌آيين نامه شماره 48013/ ت 23251 هـ مورخ 11/12/1381 مصوب هيئت وزيران و منظور از آيين نامه تشخيص صلاحيت مشاوران ، آيين نامه شماره .................. مورخ .................. مصوب هيات وزيران است . شکل حقوقي شرکت‌ها در اين آيين نامه مشابه شکل حقوقي تعريف شده براي آن‌ها در آيين نامه‌هاي ياد شده مي‌باشد . در صورتي که هر يک از آيين نامه‌هاي ياد شده تجديد نظر شود ،‌آيين نامه تجديد نظر شده جايگزين مي‌گردند .
ماده 5 ـ اين آيين نامه ، تنها شامل متقاضيان ايراني مي‌شود . به استثناي متقاضيان رديف «د» ماده (4) ، که شرکت‌هاي خارجي نيز با رعايت مقررات مربوط ، مي‌توانند عضو گروه باشند .
ماده 6 ـ پيمانکاران موضوع اين آيين نامه ، طبق جدول يک در پايانه‌هاي پنچ گانه و در هر يک از تخصص‌هاي هر رشته کاري ، براساس ضوابط اين آيين نامه ، احراز صلاحيت مي‌شوند . محدوديتي از نظر احراز صلاحيت در تخصص‌ها و رشته‌هاي کاري وجود ندارد . متقاضيان در صورت تامين شرايط لازم ، مي‌تواننند در تمام رشته ها و تخصص‌ها ، گواهينامه صلاحيت دريافت کنند .
ماده 7 ـ تقسيم بندي تخصص‌ها و رشته‌هاي کاري پيمانکاران طرح و ساخت غير صنعتي به شرح زير است :
الف ) رشته ساختمان ، شامل تخصص‌هاي
الف ـ 1 ) ساختمان آموزشي ، ورزشي ، بهداشتي و درماني .
الف ـ2 ) ساختمان مسکوني ، تجاري ،‌اداري ، صنعتي و نظامي .
الف ـ 3 ) معماري داخلي
ب ) رشته‌ آب ، شامل تخصص‌هاي :
الف ـ 1 ) سدسازي
الف ـ 2 ) شبکه‌هاي آبياري و زهکشي
الف ـ 3 ) تاسيسات آب و فاضلاب
الف ـ 4 ) مهندسي رودخانه .
ج ) رشته حمل و نقل ، شامل تخصص‌هاي :
ج ـ1 ) راه‌هاي روستايي ، فرعي ،‌اصلي ، آزادراه‌ها ، پل سازي و تونل سازي .
ج ـ2 ) زير سازي و روسازي راه‌آهن .
ج ـ3 ) فرودگاه سازي .
ج ـ4 ) بندرسازي .
د ) رشته کشاورزي شامل تخصص‌هاي :
د ـ1 ) کشاورزي ، منابع طبيعي و دامپروري .
د ـ2 ) شيلات و آبزيان .
د ـ3 ) فضاي سبز .
هـ ) رشته آثار تاريخي و فرهنگي .
توضيح 1 : کارهاي بندرسازي رشته حمل و نقل اين آيين نامه ، همان کارهاي سازه‌هاي دريايي و ساحلي و نظاير آن ، پيش بيني شده در آيين نامه طبقه بندي و تشخيص صلاحيت پيمانکاران است .
توضيح 2 ) تخصص‌ها و جدول‌هاي رشته تاريخي آثار تاريخي و فرهنگي ، در مدت شش ماه از تاريخ تصويب آيين نامه حاضر از سوي سازمان تهيه و ابلاغ مي‌شود .
ماده 8 ـ متقاضيان نوع الف ماده (4) بر مبناي جدول يک ، گواهينامه صلاحيت و پايه دريافت مي‌کنند . در صورت وجود بيش از دو شرکت در مجموعه ، رشته و پايه طرح و ساخت غير صنعتي بايد با توجه به رشته و پايه بزرگترين سهامدار پيمانکار و تخصص و پايه بزرگترين سهامدار مشاور به دست آيد .
تبصره ) متقاضيان نوع الف ماده (4) ، مي‌توانند حداکثر نيمي از افراد لازم را به استثناي سرگروه مربوط به تخصص مشاور ، براي خدمات مشاوره و پيمانکاري به طور مشترک معرفي کنند .
ماده 9 ـ متقاضيان نوع ب ماده (4) ، علاوه بر داشتن حدقل پايه در رشته پيمانکاري مربوط طبق جدول يک ، بايد با توجه به تخصص مورد نياز تعيين شده در جدول ياد شده ، امتيازهاي لازم را در بخش‌هاي نيروي انساني متخصص و تجربه کاري شرکت ، طبق آيين نامه تشخيص صلاحيت مشاوران تامين کنند .
تبصره : اين نوع از متقاضيان مي‌توانند حداکثر نيمي از افراد فني لازم در بخش مشاوره و طراحي رابه استثناي سرگروه مربوط به تخصص مشاوره ، از کارشناسان واجد شرايط لازم براي اين کار ، مشاغل در بخش پيمانکاري باتوجه به ضوابط مربوط ، به صورت مشترک معرفي کنند .
ماده 10 ـ متقاضيان نوع (ج) ماده (4) ، علاوه بر داشتن حداقل پايه در تخصص‌ مشاوره مربوط طبق جدول يک ، بايد با توجه به رشته کاري موردنياز تعيين شده در جدول ياد شده ، امتيازهاي لازم را در بخش هاي مديران و کارکنان ، کارهاي انجام شده ، تداوم کاري در امور پيمانکاري و توان مالي ، طبق آيين نامه طبقه بندي و تشخيص صلاحيت پيمانکاران تامين کنند .
تبصره ـ سابقه نظارتي مشاوران ، مي‌توانند با ضريب33 درصد مجموع مبالغ کارهاي اجرايي تحت نظارت آن‌ها در 15 سال گذشته به عنوان سابقه کاري پيمانکاري منظور شود .
ماده 11 ـ متقاضيان نوع "د" ماده 4 ، براي پروژه‌هاي خاصي که به تشخيص سازمان و دستگاه اجرايي پيمانکار واجد شرايط براي آن‌ها از انواع الف تا ج موجود نبوده ، يا به تعداد کافي در دسترس نباشد ، به صورت موردي تشخيص مي‌شوند .
ماده 12 ـ تعداد کار مجاز پيمانکاران طرح و ساخت غير صنعتي ، از جدول زير استخراج مي‌شود ،. حداکثر مبلغ کار نيز معادل 1/1 برابر مبلغ درج شده در آيين نامه تشخيص سلاحيت و طبقه بندي پيمانکاران است .
ماده 13 ـ در صورت وجود سابقه انجام پروژه‌هاي غير صنعتي به روش طرح و ساخت ،‌در پيشينه کاري متقاضي يا اعضاي گروه متقاضي ، براي محاسبه امتياز تجربه کاري مربوط به اين قبيل پروژه ها ، کل مبلغ کار به عنوان کارهاي انجام شده پيمانکاري و حق الزحمه مشاوره ، بر مبناي درصدي از مبلغ کار که توسط کميته فني ياد شده در ماده (16) تعيين خواهد شد ، به عنوان تجربه کاري مشاوره محاسبه و منظور مي‌شود .
ماده 14 ـ سازمان موظف است عملکرد پيمانکاران موضوع اين آيين نامه را ، در چارچوب دستورالعملي که به اين منظور تهيه وابلاغ مي‌کند ، مورد ارزشيابي قرار دهد و از نتايج آن در تعيين صلاحيت پيمانکاران استفاده نمايد . دستگاه‌هاي اجرايي ، بايد براساس دستور العمل ياد شده و با در خواست سازمان ، اطلاعات مورد نياز براي ارزشيابي عملکرد پيمانکاران مربوط را به موقع در اختيار سازمان قرار دهند .
ماده 15 ـ هر شرکت داراي گواهينامه صلاحيت مشاوره يا پيمانکاري ، تنها مي‌تواند در يک شرکت يا گروه متقاضي و فقط در يکي از انواع نامبرده الف تا د ماده (4) ، حضور يابد و تقاضاي گواهينامه صلاحيت کند .
ماده 16 ـ به منظور ايفاي وظايف درج شده در ماده (17) ، کميته فني تشکيل مي‌شود . اين کميته متشکل از افراد زير است :
الف : مديرکل دفتر امور مشاوران و پيمانکاران سازماني (رييس کميته )
ب : يک نفره خبره از تشکيلات مرتبط در وزارتخانه‌ مربوط با معرفي وزير و تاييد معاون امور فني سازمان .
ج : يک نفره خبره از انجمن صنفي مربوط.
تبصره ـ در مواردي که انجمن صنفي مورد نظر تشکيل نشده است ، فرد موضوع بند ج بالا از حرفه مربوط ،توسط معاون فني سازمان منصوب مي‌گردد .
ماده 17 ـ وظايف کميته ، عبارت است از :
1. بازنگري ، اصلاح و تکميل جداول اين آيين نامه .
2. رسيدگي به تخلفات پيمانکاران .
3. بررسي و تاييد دستور العمل‌هاي اجرايي اين آيين نامه .
4. تصميم گيري در مورد کارهايي که خارج از رشته و حداکثر مبلغ کار تعيين شده در اين آيين نامه است .
تبصره : تصميم هاي اين کميته با اکثريت آرا و نظر موافق رييس کميته قابل اجراست .
ماده 18ـ گواهينامه صلاحيت و تعيين پايه ، براساس در خواست متقاضي و تسليم مدارک مورد نياز، پس از بررسي‌هاي لازم توسط دفتر امور مشاوران و پيمانکاران صادر مي‌شود .
ماده 19 ـ گواهينامه صلاحيت صادره براي پيمانکاراني که متشکل از دو يا چند عضو هستند ،‌متعلق به مجموعه است . دارندگان گواهينامه صلاحيت ، موظف هستند هر نوع تغيير در مشارکت يا ساير موارد را بي درنگ به سازمان اعلام کنند . در صورتي که اين تغييرات بيش از سه ماه به طول انجامد ، پيمانکار موظف است نسبت به جايگزيني تغييرات اقدام کند و مراتب را براي تاييد مجدد صلاحيت ، به اطلاع برساند ، هرگاه اين امر منجر به تغييرات در گواهينامه صلاحيت يا پايه صادره شود ، اين موضوع به پيمانکار ابلاغ مي‌گردد. در اين شرايط هرگاه دارنده گواهينامه کاري در دست اجرا داشته باشد ، قبول در خواست مجدد پايه يا گواهينامه صلاحيت ،‌منوط به اتمام کارهاي در دست اجرا خواهد بود .
ماده 20 ـ در صورتي که متقاضيان براي دريافت گواهينامه صلاحيت ،‌اطلاعات و يا مدارک خلاف واقع ارايه دهد و خلاف واقع بودن آن نيز بر حسب در خواست سازمان يا دستگاه اجرايي مربوط به تاييد کميته برسد ،‌گواهينامه صلاحيت دريافتي لغو مي‌شود و قبول تقاضاي جديد ،‌موکول به موافقت سازمان و گذشت حداقل شش ماه از لغو گواهينامه صلاحيت خواهد بود .
ماده 21 ـ دوره اعتبار گواهينامه صلاحيت ، چهار سال است . پذيرش در خواست ارتقاي گواهينامه صلاحيت ، حداقل يک سال بعد از دريافت گواهينامه صلاحيت قبلي امکان پذير است .
ماده 22 ـ اسامي و پايه پيمانکاران داراي گواهينامه صلاحيت طرح و ساخت غير صنعتي ، همه سال از سوي سازمان منتشر مي‌شود

عجايب هفتگانه جهان

بسیاری‌ از مردم‌، آثاری‌ چون‌ دیوار چین ‌، تاج‌محل‌ و تخت‌ جمشید را به‌ عنوان‌ عجایب‌ هفتگانه‌جهان‌ می‌شناسند، اما این‌ آثار که‌ بسیار زیبا وکم‌نظیر هستند، در فهرست‌ عجایب‌ هفتگانه‌ جهان‌قرار ندارند. فهرستی‌ که‌ در روزگار باستان‌ تعیین‌شده‌ و پس‌ از آن‌ نیز توسط باستان‌شناسان‌ و هنرشناسان‌ تایید شده‌ است‌ و جز عجایب‌هفت‌گانه‌ هستند، به‌ این‌ شرح‌ می‌باشد:

• اهرام‌ مصر، در مصر
• باغ‌های‌ معلق‌ بابل‌، در عراق‌
• مجسمه‌ زئوس‌، در المپیا
• معبد آرتمیس‌، در افسوس‌
• مقبره‌ ماسولوس‌، در هالیکارناسوس‌
• مجسمه‌ عظیم‌ رودس‌، در یونان‌
• برج‌ دریایی‌ اسکندریه‌، به‌ در جزیره‌ فاروس‌

هرم‌ خوفو:

«هرم‌ خوفو» بزرگ‌ترین‌ هرم‌ در بین‌ اهرام‌ مصر است‌. این‌ بنا که‌ قدیمی‌ترین‌ و بزرگترین‌ بنا در بین‌عجایب‌ هفتگانه‌ می‌باشد، تنها بنایی‌ است‌ که‌ درحال‌ حاضر وجود دارد. هرم‌ خوفو در 2600 سال‌ قبل‌ از میلاد ساخته‌شده‌ است‌. این‌ هرم‌ بلندترین‌ بنای‌ ساخته‌ دست‌بشر تا سال‌ 1889 می‌باشد; از این‌ رو این‌ هرم‌جزو عجایب‌ هفتگانه‌ قرار گرفته‌ است‌. بیشترسنگ‌های‌ تشکیل‌ دهنده‌ این‌ بنا، سنگ‌های‌عظیمی‌ است‌ که‌ امروز تنها با تریلرهای‌ بسیاربزرگ‌ قابل‌ حمل‌ است‌. ارتفاع‌ فعلی‌ این‌ هرم‌138 متر است‌.


رودس‌ یونانی‌:

مجسمه‌ عظیم‌ الجثه‌ رودس‌ در یونان‌ یکی‌ دیگر ازعجایب‌ زیبایی‌ جهان‌ بشمار می‌رود. ارتفاع‌ این‌مجسمه‌، یک‌ شاهکار برجسته‌ معماری‌ بود که‌برروی‌ جزیره‌ رودس‌ در حدود 280 سال‌ قبل‌از میلاد ساخته‌ شده‌ بود. هیچ‌کس‌ نمی‌داند این‌ مجسمه‌ شبیه‌ چه‌ کسی‌ بوده ‌یا در کجا قرار داشته‌ است‌. به‌ گفته‌ کارشناسان‌فرهنگی‌، احتمالا این‌ مجسمه‌ در نزدیکی‌ در ورودی‌ لنگرگاهی‌ بنا شده‌ بوده‌ و پاهای‌ مجسمه‌در دو طرف‌ قرار داشته‌ است‌; به‌طوری‌ که‌کشتی‌ها از میان‌ پاهای‌ آن‌ عبورمی‌کرده‌اند.باستان‌شناسان‌ این‌ مجسمه‌ را جزو عجایب‌ هفتگانه‌جهان‌ قرار داده‌اند.


آرتمیس‌ ترک‌:

معبد آرتمیس‌ در «افوسوس‌» ترکیه‌ می‌باشد. این‌بنا با داشتن‌ 100 ستون‌ مرمری‌ زیبا که‌ ارتفاع‌ هرکدام‌ از آنها به‌ 15 متر می‌رسید، یکی‌ از عجایب‌هفتگانه‌ به‌ حساب‌ می‌آید. این‌ معبد، فضایی‌ را احاطه‌ می‌کرد که‌ تقریبا چند برابر وسعت ‌آکروپلیس‌ در آتن‌ بود. در این‌ معبد، حوادث‌زیادی‌ اتفاق‌ افتاده‌ است‌. این‌ بنا در 600 سال‌پیش‌ از میلاد ساخته‌ و در 550 سال‌ پس‌ از میلاددر آتش‌ سوخت‌; سپس‌ مجددا به‌ صورت‌ زیباتر وعظیم‌تر باز سازی‌ شد. این‌ بنا بار دیگر برای‌ دومین‌بار دچار حریق‌ شد.


زئوس‌ یونانی‌:

مجسمه‌ زئوس‌ در المپیای‌ یونان‌ است‌ و یکی‌ ازعظیم‌ترین‌ مجسمه‌های‌ جهان‌ به‌ شمار می‌رود.این‌ اثر در450 سال‌ قبل‌ از میلاد توسط مجسمه‌ساز معروفی‌ به‌ نام‌ «فیدیاس‌» ساخته‌ شد.ارتفاع‌ مجسمه‌ «زئوس‌» در حدود 12 متر است‌.«فیدیاس‌» با ساخت‌ این‌ مجسمه‌ بلند می‌خواست‌اقتدار و نیرومندی‌ زئوس‌ را نشان‌ دهد. مجسمه‌زئوس‌ در معبد زئوس‌، 64 متر طول‌ و 72 ستون‌به‌ سبک‌ معماری‌ قدیم‌ یونانی‌ دارد. مجسمه‌ زئوس‌در حدود 850 سال‌ در این‌ معبد قرار داشت‌. تاهنگامی‌ که‌ یونانی‌ ها آن‌ را به‌ استانبول‌ منتقل‌کردند. البته‌ بعد از مدتی‌ به‌ آتش‌ کشیده‌ شد و ازبین‌ رفت‌. عظمت‌ و زیبایی‌ این‌ مجسمه‌ سبب‌ شدکه‌ در فهرست‌ عجایب‌ هفتگانه‌ قرار گیرد.


باغ‌های‌ بابل‌:

باغ‌های‌ معلق‌ بابل‌ در عراق‌ یکی‌ از بحث‌برانگیزترین‌ عجایب‌ هفتگانه‌و بی‌نظیرترین‌معماری‌های‌ جهان‌ به‌ شمار می‌رود. البته‌ عده‌ای‌از باستان‌شناسان‌ هنوز در وجود داشتن‌ آن‌ شک‌دارند. بعد از بدست‌ آمدن‌ اسناد اصلی‌ وخرابه‌های‌ برجا مانده‌ از آن‌ زمان‌، وجود داشتن‌آن‌ ثابت‌ شد. در این‌ میان‌ سوالی‌ مطرح‌ است‌ که‌این‌ باغ‌های‌ معلق‌ چرا ساخته‌ شدند؟ درپاسخ‌ به‌این‌ سوال‌ باید افزود که‌ شاه‌ «نبوکد» این‌ بنای‌عجیب‌ را برای‌ خوشحال‌ کردن‌ همسرش‌ در 6قرن‌ قبل‌ از میلاد ساخت‌. عده‌ای‌ از تاریخ‌ نگاران‌می‌گویند: ملکه‌ آشوری‌ این‌ باغ‌ را برای‌ تفریح‌ وسرگرمی‌ خود ساخته‌ است‌.


ملکه‌ هالیکارناسوس‌:

ارتفاع‌ این‌ مقبره‌ مرمری‌ به‌ اندازه‌ یک‌ ساختمان ‌14 طبقه‌ بود. ملکه‌ «آرتمیسیا» فرمان‌ ساخت‌ این‌مقبره‌ را در هالیکار ناسوس‌ برای‌ همسرش‌ در353 سال‌ قبل‌ از میلاد صادر کرد. ملکه‌ این‌ بنا رابرای‌ قدردانی‌ از همسرش‌ ساخت‌ و به‌ این‌ منظوربهترین‌ هنرمندان‌ و مجسمه‌ سازان‌ آن‌ زمان‌ را گرد آورد. ملکه‌ آرتمیسیا دو سال‌ پس‌ از همسرش‌درگذشت‌. جالب‌ است‌ که‌ بدانید، شاه‌ ماسولوس‌هم‌ همسر آرتمیسیا بود و هم‌ برادرش‌. این‌ بنا درحدود 17 قرن‌ پا بر جا بود و در 1400 سال‌ پس‌از میلاد، در اثر زلزله‌ فرو ریخت‌.

فانوس‌ اسکندریه‌:

فانوس‌ اسکندریه‌ یکی‌ از بزرگ‌ترین‌ شاهکارهای‌روزگار باستان‌ می‌باشد. ارتفاع‌ آن‌ بنا حداقل‌ به‌اندازه‌ یک‌ ساختمان‌ 40 طبقه‌ امروزی‌ بود وبرای‌ 16 قرن‌ پا برجا بود. برخلاف‌ 6 عجایب‌ دیگر، فانوس‌ اسکندریه‌استفاده‌های‌ عملی‌ بسیار داشت‌. این‌ بنا به‌کشتی‌های‌ دریانوردی‌ کمک‌ می‌کرد که‌ اسکله‌هارا به‌ راحتی‌ پیدا کنند و با ایمنی‌ کامل‌ داخل‌ آن‌شوند. این‌ اسکلت‌ برای‌ 1600 سال‌ باقی‌ ماند وارتفاع‌ آن‌ 180 متر و بلندترین‌ ساختمان‌ دنیابود، اما با ساخت‌ «برج‌ ایفل‌» در سال‌ 1889،«ایفل‌» بلندترین‌ برج‌ دنیا نام‌ گرفت‌.


منبع : مجله خانواده سبز

معماري

مـعـمـاری قـبـل از اسـلام

معـماری ایرانی را باید بطور صحـیح از اعـماق تاریخ ایـن سرزمـیـن کهـن مـورد بررسی قـرار داد.

معـماری ایرانی به شـش قـرن قـبل از میلاد مسیح باز می گـردد، که مـشـخـصات هـر دورهً معـماری را در دوره های مـخـتـلف تاریـخـی شـرح می دهـیـم :

1- معـماری دوران ماقـبـل تـاریخ تـا زمان حـکـومت مادها.

2- معـماری از زمان حکـومت مـادهـا تـا پـایان دوره حـکـومت ساسانیان .

در رابـطه با معـماری ایران، بایـد به خـوانـنـدگـان یـادآوری شـود، تـغـیـیـراتی کـه در رابـطه بـا هـنـر پـیـشـیـنـیان ایـران در معـماری داده شـده و نـحـوهً ساخـتمان سازی آن دوران. در سخـنی کـوتاه مـی تـوان به : حکـاکـی بـر روی سـنگ، گچکاری، نقاشی، آجرکاری، آئینه کاری، کاشی کاری، موزائیک کاری و دیـگـر کـارهـای تـزئـیـنی اشـاره کرد.
الـبـتـه مـا بایـد استـثـنـاهـایی هـم بـرای ساخـتـمان هـای چـنـد شـکـلی کـه بـرای مـواردی خـاص اسـتـفـاده می شد، قـائـل شـویم. این گـونـاگـونـی بـرآمـده از نـیـازهـای خـاص مـردم در زمـانـهـای مـتـفـاوت بـوده است.

هـنـرمـنـدان ایـرانی بـه دنـیـا ثـابـت کـردن کـه تـوانائـی هـای بالایی دارنـد و شـامـل احـتـرام بـسیار، بـخـاطر اثـرهـای تـاریخـی مـنـحـصر بـفـرد فـراوانـی کـه از خـود بـجـای گـذاشـتـه، هـسـتـند.

بـنـظر مـشکـل می رسد که بـتوان معـماری ایرانی را از زمانـهـای بـسـیـار دور تـا بـحـال طـبـقـه بـنـدی کرد. اما، تـرتـیـبات زیـر مـی تـواند چـشـم انداز وسـیـعـی از ایـن کـارهـا در اخـتـیـار شـمـا قـرار دهـد: کـلـبه هـای ماقـبل تـاریـخ، شهـرهـا و قـصـبه های اولـیه، اسـتحـکـامات و دژهـای نـظـامی، معـابـد و آتـشـکـده ها، مـقـبـره ها و آرامـگـاه هـای بـزرگ، مـکـانهـای عـظـیـم تـاریـخـی، سـدهـا و پـلـهـا، بـازارهـا، حـمام هـا، جـاده هـا، مسـاجـد عـظـیـم، بـرجـهـا و مـنـاره هـا، ساخـتـمانهـای مـذهـبـی و محـلهـایی از دوران اسلامی، و هـمچـنـیـن بـنـاهـا و یـاد بـودهـای گـسـتـرده در کـشـور ایران.
از دیگـر چـیـزهـای مهـمی که بـرروی معـماری ایرانی تـاثـیـر گـذار بوده است، شـرایط مهـم آب و هـوائی در فلات ایران بوده است. بطور مـثـال سبک معـماری در شـمال کـشـور و کـوهـپـایـه های ایران بـا سـبک معـماری در جـنـوب و کویر ایران تـفـاوت دارد. اکـنـون با مصـادف شـدن بـا اطاعـات تـمام نـشـدنـی و حـیرت آوری کـه امـکـان آن در هـیچ کـشور دیـگـری نـیـست، نگـاهـی داریم گـذرا بـه معـماری ایرانی.

صحـبت کردن در مـورد معـماری باستانی، بدون ایـنکـه نـمونه هایی از آن وجود داشتـه باشـد تـقـریـباً غـیـر مـمـکـن است.
یکی از قـدیـمی ترین بـناهای کـشف شده در فلات ایران مربـوط می شود به بـنای رنگ شـده " زاغ تـپـه " در قـزوین. در تاریخ گـذشـته کـه مربوط می شود به قـرن هـفـتم و اوایل قـرن شـشم قـبل از میـلاد، بایـد بـسیار مورد رسیدگـی قـرار گـیرد که در آن زمان قـبل از تاریخ، چـگـونـه و با چـه وسائـلی این بـنا را آراستـه کـرده اند. از این بـنا بـرای جـمع شـدن و اجـتماعـات استـفاده مـی شده است.

در این بـنا از شومـیـنه برای گـرم کـردن ساخـتمان در فـصلهای سرد سال اسـتـفاده می شده است. هـمـچـنـین محـلی بـرای درست کردن کـباب داشـتـه است. هـمچـنـین این ساخـتمان دو محـل برای نگـهـداری ابزارها و وسائـل، بعـلاوه اتاقـی کـوچـک که از آن به عـنـوان نـشـیـمن استـفاده می کردند. دیـوارهـا بـوسـیله نـقاشـی از بـز کـوهـی تـزئـیـن شـده است. بـه احـتـمال خـیـلی زیـاد از این مـکـان برای انجـام مراستم مـذهـبـی خـود استـفاده می کـردنـد.
تـپـه سـیالک در نـزدیکـی کاشان نـیـز یکی دیگـر از این مکـانهـای تـاریـخی است، که بـه قـرن شـشم و پـنجـم قـبل از مـیـلاد بـرمـی گـردد.

نمایی از معـبد چغـازنبـیل در خوزستان

اولین بار که مردم به منطقه سیالک رفـتـند، نمی دانستـند که چگـونه باید خانه ساخت، و زیر کـلبه هایی که با برگ درخـتان تهـیه شده بود زندگـی می کردند. اما بزودی آنهـا فرا گـرفـتـند که چگـونه با گـل، خشت خام درست کرده و مورد مصرف در خانه سازی قرار دهـند.

در قـرن چهـارم قـبل از مـیـلاد مسیح مردم سیالک بصورتی جامع شروع کردند به بنا نهادن بناهـای جـدید، که بخوبی مشخص است. این بناهـا بصورتی یکجا و توده، و تماما تهـیه شده از آجر خام بود. این آجـرهای اولیه کـه بـصورتی بیضی شکـل تهـیه می شد، در آفـتاب گـذاشته شده و خشک می شدند؛ و بعـد از آن مورد استـفاده قـرار می گـرفـتـند. معـماری این دوره تـمام بـناهـا را با رنگ قـرمز تـزئـین کرده و تمام درهای این بـناهـا کوتاه و باریک بوده و قـد درها بـیشتر از 90 - 80 سانتی متر نبود.
تـپـه حسن در نزدیکی دامغـان، تـپه ایلـبـلیس در 72 کیلومتری کـرمان، و تـپه حسنـلو در آذربایجان غربی از بـناهایی هـستـند که بوسیله حفاری های باستان شناسی از زیر خاک بـیرون آورده شده اند.





در حفاری های تپه حسنلو، سه بنای عـظیم کـشف شد که تمام آنهـا با نـقـشه ای یکسان درست شده بودند. این بـناها به 1000 - 800 سال قـبل از مـیلاد مسیح بـرمی گـردند. تمام آنهـا دارای دروازهً ورودی، حـیاط سنگـفرش شده، اتـاقـهـا و انـبار بوده اند.
در معـماری تـپه حسنلو، ساختمانهـا بـنـظر از چوب بنا شده اند؛ مربع و بصورت برج با پـایه های چـوبی که بدون برش بصورتی عمودی از آنهـا بعـنوان پایه و ستون استـفاده شده بود. یکی از اتاقـهـا بصورتی سنگـفرش شده با خشت خام کشف شد. نکـته جالب توجه اینکه اتاقی دیگـر را که بعـنوان آشپـزخانه از آن استـفاده می شده دارای جاهای مخصوص با شومینه دور آنها بود.

یکی از معـماریهای مهـم ایران مربوط است به قرن 13 قـبل از میلاد؛ معـبد چـغـازنـبـیل ( 1250 قبل از میلاد ) است که در کنار رودخانهً کرخه در استان خوزستان در جنوب ایران قرار گـرفـته است. این معـبد بوسیله "هـونـتاش هـوبان" پادشاه ایلام بر روی خرابه های شهر باستانی "دور - آنـتـش" ساخته شده بود.
این معـبد نشانگـر اوج و شکوه معـماری در آن دوره است. این بـنا بصورت چـهـارگـوش و به صورت یک ساخـتمان پـنج طبقه است، که هـر طبقه از طبقه قـبلی کوچکـتر است و نمائی بصورت مخروطی را نشان می دهـد. معـبد اصلی در آخرین طـبـقـه ساختـه شده بود. موادی که در ساختمان این معـبد بکـار رفـته است، بـیـشـتر از آجرهـای پـخـته لعـاب دار هـمراه با ساروج بـسیار قـوی بوده است.

گـنـبد غـربی معـبد چـغازنـبـیل که بصورتی ماهـرانه ساخته شده بود هـنوز هـم پس از گـذشت سـه هـزار سال از تاریخ آن بصورتی عـجـیب و حیرت آور در وضعـیتی خوب بسر می برد. ساخـتـن طاقـهـای هـلالی شکـل برروی راهـروهـا و پـلـکـان هـای داخل معـبـد نـشـانگـر مـوفـقـیت فوق العـاده و شگـفت آور معـماری در ایران باستان است. چـیـزی که باعـث تعـجب و شوک بـسیار در معـماری چـغـازنبـیل است، اینکه ابـتـکار هـنـرمندان آن دوره در اخـتراع و ساختـن یک سیستم جدید که آب آشامـیدنی ساخـتمان را تهـیه می کرده است. آب تسویه شده بوسیله عبادتـگـران و پـرستـشگـران و ساکـنین آن منطقه مورد استـفاده قرار می گـرفت.

آهن

منگنز - Iron - کبالت

Fe
Ruthenium

جدول کامل

عمومی

نام, علامت اختصاری, شماره

Iron, Fe, 26

گروه شیمیایی

فلز انتقالی

گروه, تناوب, بلوک

8 «VIIIB), 4 , d

جرم حجمی, سختی

7874 kg/m³, 4.0

رنگ

فلزی درخشان با
ته مایه خاکستری

خواص اتمی__

وزن اتمی

55.845 amu

شعاع اتمی (calc.)

140 (156) pm

شعاع کووالانسی

125 pm

شعاع وندروالس

اطلاعات موجود نیست

ساختار الکترونی

Ar]3d⁶4s²]

^-e بازای هر سطح انرژی

2, 8, 14, 2

درجه اکسیداسیون (اکسید)

2,3,4,6 (آمفوتریک)

ساختار کریستالی

بدنه مکعب مرکزی

خواص فیزیکی

حالت ماده

جامد (فرومغناطیس)

نقطه ذوب

1808 K (2795 °F)

نقطه جوش

3023 K (4982 °F)

حجم مولی

7.09 ש»10^-6 ««متر مکعب بر مول

گرمای تبخیر

349.6 kJ/mol

گرمای هم جوشی

13.8 kJ/mol

فشار بخار

7.05 Pa at 1808 K

سرعت صوت

4910 m/s at 293.15 K

متفرقه

الکترونگاتیویته

1.83 «درجه پاولینگ)

ظرفیت گرمایی ویژه

440 J/«kg*K)

رسانائی الکتریکی

9.93 10⁶/m اهم

رسانائی گرمایی

80.2 W/m*K

1^st پتانسیل یونیزاسیون

762.5 kJ/mol

2^nd پتانسیل یونیزاسیون

1561.9 kJ/mol

3^rd پتانسیل یونیزاسیون

2957 kJ/mol

4^th پتانسیل یونیزاسیون

5290 kJ/mol

پایدارترین ایزوتوپها

iso	NA	نیمه عمر	DM	DE MeV	DP
^54Fe	5.8%	Fe با 28نوترون پایدار است
^55Fe	{syn.}	2.73 y	ε capture	0.231	^55Mn
^56Fe	91.72%	Fe با 30نوترون پایدار است
^57Fe	2.2%	Fe با 31نوترون پایدار است
^58Fe	0.28%	Feبا32 نوترون پایدار است
^59Fe	{syn.}	44.503 d	β	1.565	^59Co
^60Fe	{syn.}	1.5E^6 y	β^-	3.978	^60Co

واحدهای SI & STP استفاده شده ، مگر آنکه ذکر شده باشد.

اطلاعات اولیه

آهن ، عنصر شیمیایی است که در جدول تناوبی با نشان Fe و عدد اتمی 26 وجود دارد. آهن فلزی است که در گروه 8 و دوره 4 جدول تناوبی قرار دارد.

تاریخچـــــه

اولین نشانه‌های استفاده از آهن به زمان سومریان و مصریان بر می‌گردد که تقریبا" 4000 سال قبل از میلاد با آهن کشف شده از شهاب سنگها اقلام کوچکی مثل سر نیزه و زیور آلات می‌ساختند. از 2000 تا 3000 سال قبل از میلاد ، تعداد فزاینده ای از اشیاء ساخته شده با آهن مذاب ( فقدان نیکل ، این محصولات را از آهن شهاب سنگی متمایز می‌کند ) در بین‌النهرین ، آسیای صغیر و مصر به چشم می‌خورد؛ اما ظاهرا" تنها در تشریفات از آهن استفاده می‌شد و آهن فلزی گرانبها حتی باارزش‌تر از طلا به‌حساب می‌آمد.

بر اساس تعدادی از منابع آهن ، بعنوان یک محصول جانبی از تصفیه مس تولید می‌شد - مثل آهن اسفنجی – و بوسیله متالوژی آن زمان قابل تولید مجدد نبوده است. از 1600 تا 1200 قبل از میلاد در خاورمیانه بطور روز افزون از آین فلز استفاده می‌شد، اما جایگزین کابرد برنز در آن زمان نشد.


تبر آهنی متعلق به عصر آهن سوئد در گاتلند سوئد یافت شده است. از قرن 10 تا 12 در خاورمیانه یک جابجایی سریع در تبدیل ابزار و سلاحهای برنزی به آهنی صورت گرفت. عامل مهم در این جابجائی ، آغاز ناگهانی تکنولوژیهای پیشرفته کار با آهن نبود، بلکه عامل اصلی ، مختل شدن تامین قلع بود. این دوره جابجایی که در زمانهای مختلف و در نقاط مختلفی از جهان رخ داد، دوره ای از تمدن به نام عصر آهن را بوجود آورد.

همزمان با جایگزینی آهن به جای برنز ، فرآیند کربوریزاسیون کشف شد که بوسیله آن به آهن موجود در آن زمان ، کربن اضافه می‌کردند. آهن را بصورت اسفنجی که مخلوطی از آهن و سرباره به همراه مقداری کربن یا کاربید است، بازیافت کردند. سپس سرباره آنرا با چکش‌کاری جدا نموده وم حتوی کربن را اکسیده می‌کردند تا بدین طریق آهن نرم تولید کنند.

مردم خاور میانه دریافتند که با حرارت دادن طولانی مدت آهن نرم در لایه ای از ذغال و آب دادن آن در آب یا روغن می‌توان محصولی بسیار محکم‌تر بدست آورد. محصول حاصله که دارای سطح فولادی است، از برنزی که قبلا" کاربرد داشت محکمتر و مقاوم‌تر بود. در چین نیز اولین بار از آهن شهاب سنگی استفاده شد و اولین شواهد باستان شناسی برای اقلام ساخته شده با آهن نرم در شمال شرقی نزدیک Xinjiang مربوط به قرن 8 قبل از میلاد بدست آمده است. این وسایل از آهن نرم و با همان روش خاورمیانه و اروپا ساخته شده بودند و گمان می‌رفت که برای مردم غیر چینی هم ارسال می‌کردند.

در سالهای آخر پادشاهی سلسله ژو ( حدود 550 قبل از میلاد) به سبب پیشرفت زیاد تکنولوژی کوره ، قابلیت تولید آهن جدیدی بوجود آمد. ساخت کوره‌های بلندی که توانایی حرارتهای بالای k 1300 را داشت، موجب تولید آهن خام یا چدن توسط چینِی‌ها شد. اگر سنگ معدن آهن را با کربن k 1470-1420 حرارت دهیم، مایع مذابی بدست می‌آید که آلیاژی با 5/96% آهن و 5/53% کربن است. این محصول محکم را می‌توان به شکلهای ریز و ظریفی در آورد. اما برای استفاده ، بسیار شکننده می‌باشند، مگر آنکه بیشتر کربن آنرا از بین ببرند.

از زمان سلسله ژو به بعد اکثر تولیدات آهن در چین به شکل چدن است. با این همه آهن بعنوان یک محصول عادی که برای صدها سال مورد استفاده کشاورزان قرار گرفته است، باقی ماند و تا زمان سلسله شین ( حدود 221 قبل از میلاد ) عظمت چین را واقعا" تحت تاثیر قرار نداد.

توسعه چدن در اروپا عقب افتاد، چون کوره‌های ذوب در اروپا فقط توانایی k 1000 را داشت. در بخش زیادی از قرون وسطی در اروپای غربی آهن را همچنان با روش تبدیل آهن اسفنجی به آهن نرم بدست می‌آوردند. تعدادی از قالب‌گیریهای آهن در اروپا بین سالهای 1150 و 1350 بعد از میلاد در دو منطقه در سوئد به نامهای Lapphyttan و Vinarhyttan انجام شد.

دانشمندان می‌پندارند شاید این روش بعد از این دو مکان تا مغولستان آن سوی روسیه ادامه یافته باشد، اما دلیل محکمی برای اثبات این فرضیه وجود ندارد. تا اواخر قرن نوزدهم در هر رویدادی یک بازار برای کالاهای چدنی بوجود آمد، مانند درخواست برای گلوله‌های توپ چدنی.

در آغاز برای ذوب آهن از زغال چوب هم بعنوان منبع حرارتی و هم عامل کاهنده استفاده می‌شد. در قرن 18 در انگلستان تامین کنندگان چوب کم شدند و از زغال سنگ که یک سوخت فسیلی است، بعنوان منبع جانشین استفاده شد. این نوآوری بوسیلـــه Abraham Darby انرژی لازم برای انقلاب صنعتی را تامین نمود.

پیدایـــــــش

آهن یکی از رایج‌ترین عناصر زمین است که تقریبا" 5% پوسته زمین را تشکیل می‌دهد.
آهن از سنگ معدن هماتیت که عمدتا" Fe₂O₃ می‌باشد، استخراج می‌گردد. این فلز را بوسیله روش کاهش با کربن که عنصری واکنش‌‌پذیرتر است جدا می‌کنند. این عمل در کوره بلند در دمای تقریبا" 2000 درجه سانتی‌گراد انجام می‌پذیرد.

در سال 2000 ، تقریبا" 1100 میلیون تن سنگ معدن آهن با رشد ارزش تجاری تقریبا" 25 میلیارد دلار آمریکا استخراج شد. درحالیکه استخراج سنگ معدن آهن در 48 کشور صورت می‌گیرد، چین ، برزیل ، استرالیا ، روسیه و هند با تولید 70% سنگ آهن جهان پنج کشور بزرگ تولید کنندگان آن به‌حساب می‌آیند. برای تولید تقریبا" 572 میلیون تن آهن خام 1100 میلیون تن سنگ آهن مورد نیاز است.

خصوصیات قابل توجه

جرم یک اتم معمولی آهن 56 برابر جرم یک اتم معمولی هیدروژن می‌باشد. عقیده بر این است که آهن ، دهمین عنصر فراوان در جهان است. Fe مخفف واژه لاتین ferrum برای آهن می‌باشد. این فلز ، از سنگ معدن آهن استخراج می‌شود و به‌ندرت به حالت آزاد (عنصری) یافت می‌گردد.

برای تهیه آهن عنصری ، باید ناخالصیهای آن با روش کاهش شیمیایی از بین برود. آهن برای تولید فولاد بکار می‌رود که عنصر نیست، بلکه یک آلیاژ و مخلوطی است از فلزات متفاوت ( و تعدادی غیر فلز بخصوص کربن ). هسته اتمهای آهن دارای بیشترین نیروی همگیر در هر نوکلئون هستند بنابراین آهن با روش همجوشی ، سنگین‌ترین و با روش شکافت اتمی ، سبکترین عنصری است که بصورت گرمازایی تولید می‌شود.

وقتی یک ستاره که دارای جرم کافی می‌باشد چنین کاری انجام دهد، دیگر قادر به تولید انرژی در هسته‌اش نبوده و یک ابر اختر پدید می‌آید. آهن رایج‌ترین فلز در جهان به حساب می‌آید. الگوهای جهان شناختی با یک جهان باز پیش‌بینی زمانی را می‌کند که در نتیجه واکنشهای همجوشی و شکافت هسته ، همه چیز به آهن تبدیل خواهد شد!

کاربردهــــــــــا

کاربرد آهن از تمامی فلزات بیشتر است و 95 درصد فلزات تولید شده در سراسر جهان را تشکیل می‌دهد. قیمت ارزان و مقاومت بالای ترکیب آن استفاده از آنرا بخصوص در اتومبیلها ، بدنه کشتی‌های بزرگ و ساختمانها اجتناب ناپذیر می‌کند. فولاد معروف‌ترین آلیاژ آهن است و تعدادی از گونه‌های آهن به شرح زیر می‌باشد:

• آهن خام که دارای 5%-4% کربن و مقادیر متفاوتی ناخالصی از قبیل گوگرد ، سیلیکون و فسفر است و اهمیت آن فقط به این علت است که در مرحله میانی مسیر سنگ آهن تا چدن و فولاد قرار دارد.
  
  
• چدن ، شامل 5/3%-2% کربن و مقدار کمی منگنز می‌باشد. ناخالصی‌های موجود در آهن خام مثل گوگرد و فسفر که خصوصیات آنرا تحت تاثیر منفی قرار می‌دهد، در چدن تا حد قابل قبولی کاهش می‌یابند. نقطه ذوب چدن بین k 1470-1420 می‌باشد که از هر دو ترکیب اصلی آن کمتر است و آنرا به اولین محصول ذوب شده پس از گرم شدن همزمان کربن و آهن تبدیل می‌کند. چدن بسیار محکم ، سخت و شکننده می‌باشد. چدن مورد استفاده حتی چدن گرمای سفید موجب شکستن اجسام می‌شود.
  
  
• فولاد کربن شامل 5/1% - 5/0% کربن و مقادیر کم منگنز ، گوگرد ، فسفر و سیلیکون است.
  
  
• آهن ورزیده ( آهن نرم) دارای کمتر از 5/0% کربن می‌باشد و محصولی محکم و چکش‌خوار است، اما به اندازه آهن خام گدازپذیر نیست. حاوی مقادیر بسیار کمی کربن است ( چند دهم درصد). اگر یک لبه آن تیز شود، به‌سرعت تیزی خود را از دست می‌دهد.
  
  
• فولادهای آلیاژ حاوی مقادیر متفاوتی کربن بعلاوه فلزات دیگر مانند کروم ، وانادیم ، مولیبدن ، نیکل ، تنگستن و ... می‌باشد.
  
  
• اکسیدهای آهن برای ساخت ذخیره مغناطیسی در کامپیوتر مورد استفاده قرار می‌گیرند. آنها اغلب با ترکیبات دیگری مخلوط شده و خصوصیات مغناطیسی خود را بصورت محلول هم حفظ می‌کنند.

ترکیبات

معمولترین حالات اکسیداسیون آهن عبارتند از:

• حالت فروس ²⁺Fe
• حالت فریک ³⁺Fe
• حالت فریل ⁴⁺Fe که با تعدادی آنزیم ( مثلا" پیروکسیدازها ) پایدار شده است.
• آهن ( VI) هم معروف است (اگرچه کمیاب می‌باشد). درصورتیکه به شکل فرات پتاسیم باشد، ( K₂FeO ) یک اکسید کننده انتخابی برای الکلهای نوع اول می‌باشد. این ماده جامد فقط در شرائط خلاء و ارغوانی تیره پایدار است، هم به صورت محلول سوزآور و هم بصورت یک ماده جامد.
• کاربید آهن Fe₃C به نام سمنتیت معروف است.

بیولـــــــوژی

آهن ، اتم اصلی مولکول هِم ( بخشی از گلبول قرمز) و بنابراین جزء ضروری تمامی هموپروتئین‌ها محسوب می‌شود. به همین علت ، وجود این عنصر در حیوانات حیاتی می‌باشد. همچنین آهن غیر آلی در زنجیره‌های آهن – گوگرد بسیاری از آنزیمها یافت می‌شود. باکتریها اغلب از آهن استفاده می‌کنند. وقتی بدن در حال مبارزه با یک عفونت باکتریایی است، برای عدم دستیابی باکتری به آهن ، این عنصر را پنهان می‌کند.

ایزوتوپها

آهن بطور طبیعی دارای چهار ایزوتوپ پایدار Fe-54 , Fe56 , Fe-57 , Fe-58 می‌باشد. فراوانی نسبی ایزوتوپهای آهن در طبیعت تقریبا" Fe-54 8/5% ، Fe-56 7/91%، Fe-57 2/2% و Fe-58 3/0% است.Fe-60 که نوکلید پرتوزای غیر فعال است، دارای نیمه عمر 5,1 (Myr) می‌باشد. بیشتر تلاش گذشته برای اندازه گیری ترکیبات ایزوتوپی آهن به‌علت فرآیندهایی که توام با نوکلئوسنتز ( مانند مطالعات شهاب سنگها ) و شکل‌گیری کانی‌ها هستند، حول محور تعیین انواع مختلف Fe-60 صورت گرفته است.

در وهله‌های مختلف ، شهاب سنگهای Semarkona و Chervony Kut می‌توان بین تمرکز Ni-nickel|60 ( محصول اخترچه Fe-60 ) و فراوانی ایزوتوپهای پایدار آهن ارتباطی یافت که دلیلی برای وجود آهن 60 در زمان شکل‌گیری منظومه شمسی می‌باشد. احتمالا" انرژی آزاد شده توسط فروپاشی آهن 60 به همراه انرژی رها شده بر اثر فروپاشی نوکلئید پرتوزای Al-26 ، در ذوب مجدد و تفکیک اخترچه‌های بعد از شکل‌گیری آنها 4,6 میلیارد سال پیش تاثیر داشته است. فراوانی Ni-60 موجود در مواد فرازمینی نیز ممکن است آگاهی بیشتری در مورد منشاء منظومه شمسی و تاریخ ابتدایی آن ارائه نماید.

در بین ایزوتوپهای پایدار فقط آهن 57 دارای اسپین اتمی است،(2/1-). به همین خاطر آهن 57 در شیمی و بیوشیمی بعنوان یک ایزوتوپ اسپینی دارای کاربرد است.

هشدارهـــــــــا

مصرف بیش از حد آهن خوراکی ایجاد مسمومیت می‌کند، چون مقدار زیاد آهن فروس با پروکسیدهای بدن واکنش کرده ، تولید بنیانهای آزاد می‌کند. وقتی مقدار آهن در بدن طبیعی است، مکانیسمهای ضد اکسیداسیون خود بدن قادر به کنترل این فرآیند می‌باشد. اگر مقدار آهن بیش از نرمال باشد، مقادیر غیرقابل کنترل بنیانهای آزاد بوجود می‌آید.

مقدار کشنده آهن برای یک کودک 2 ساله تقریبا" 3 گرم بوده و یک گرم آن مسمومیت جدی در پی خواهد داشت. گزارشهایی مبنی بر مسمومیت کودکان در اثر مصرف 10 تا 50 عدد قرص سولفات آهن در کوتاه مدت وجود دارد.مصرف بیش از حد آهن بر اثر خوردن غیر عمدی داروها عامل جدی مرگ و میر در کودکان است. افزایش غیرقابل کنترل آهن در بدن ، موجب بروز بیماری به نام hemochromatosis می‌گردد. آهن اضافی در کبد جمع شده ، موجب بیماری آهن زدگی siderosis و آسیبهای عضوی می‌شود. به همین دلیل افرادیکه کمبود آهن ندارند، نباید مکملهای آهن مصرف کنند.

منابع

• Los

اتصالات خارجی

• http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Fe/index.html WebElements.com - Iron
• http://environmentalchemistry.com/yogi/periodic/Fe.html EnvironmentalChemistry.com - Iron
• http://education.jlab.org/itselemental/ele026.html It's Elemental - Iron

عمران

---

test

test

آرماتوربند

آرماتوربند کسی است که بتواند از عهده بارگیری و باراندازی آرماتورها – خواندن نقشه های اجرایی اسکلتهای آرماتوری و جزئیات آن – اندازه گذاری و بریدن ، جوش دادن ، خم کردن و قلاب کردن آرماتورها – برآورد طولی ، وزنی آرماتورها و قطعات اتصال طبقه نقشه ، مشخصات – مونتاژ صفحات اتصال و تشخیص محل صفحات اتصال ونصب آنها مطابق نقشه های اجرایی – آرماتوربندی سقف های بتن آرمه در سازه های مختلف – آرماتوربندی رادیه ژنرال برآید .

نمونه وظایف

1. توانایی خواندن نقشه های اجرایی اسکلتهای آرماتوری و جزئیات آن
2. آشنایی با سیستم متریک
3. آشنایی اصول اندازه گیری و خواندن اندازه ها روش نقشه
4. آشنایی با نقشه های معماری
5. آشنایی با نقشه های آرماتوربندی
6. آشنایی با نقشه های اجرایی و جزئیات آن
7. آشنایی با علائم اختصاری انواع میلگرد و آهن آلات در نقشه های اجرایی
8. آشنایی با علائم اختصاری اتصالات قطعات پیش ساخته
9. شناسایی اصول خواندن علامتهای اختصاری انواع میلگرد و پروفیل و قطعات پیش ساخته بتنی مسلح
10. توانایی بارگیری و باراندازی آرماتورها
11. آشنایی با انواع آماتور،اندازه،آجدار و صاف،نوع A1، A2 ، A3و کاربرد آنها
12. آشنایی با ابزار کار و کاربرد آنها
13. آشنایی با بارگیری و باراندازی
14. شناسایی اصول تفکیک و حمل انواع آرماتور
15. شناسایی اصول انبار کردن آرماتور و دسته بندی آنها در محل کار
16. شناسایی اصول رعایت نکات ایمنی ضمن کار
17. شناسایی اصول بارگیری و باراندازی آرماتورها
18. توانایی تشخیص عوامل موثر محیط کار
19. آشنایی با عوامل موثر فیزیکی محیط کار
20. آشنایی با عوامل موثر شیمیایی محیط کار
21. آشنایی با عوامل موثر بیولوژیکی محیط کار
22. آشنایی با ارگونومی
23. شناسایی اصول تشخیص عوامل موثر محیط کار
24. توانایی بارگیری و باراندازی آرماتورها
25. توانایی خواندن نقشه های اجرایی اسکلتهای آرماتوری و جزئیات آنه
26. توانایی اندازه گذاری، بریدن، جوش دادن، خم کردن و قلاب کردن آرماتورها طبق نقشه
27. توانایی برآورد طولی، وزنی آرماتورها و قطعات اتصال طبق نقشه مشخصات
28. توانایی آرماتوربندی و نصب آنها بر اساس نقشه
29. توانایی مونتاژ صفحات اتصال و تشخیص محل صفحات اتصال و نصب آنها مطابق نقشه اجرایی
30. توانایی آرماتوربندی و نصب آنها در ساختمانهای با اختلاف سطح و سقف های شیب دار طبق نقشه و مشخصات اجرایی
31. توانایی آرماتوربندی سقف های بتون آرمه در سازه های مختلف
32. توانایی آرماتوربندی رادیه ژنرال
33. توانایی پیشگیری از حوادث و رعایت نکات ایمنی و حفاظتی و بهداشت کار

ابزار و وسایل

1. نمونه های مختلف نقشه های اجرایی با جزئیات
2. جدول پروفیل های ساختمان
3. ماشین حساب
4. نوشت افزار
5. خط کش
6. انواع شابلون
7. پروفیل
8. تولین
9. انواع آرماتور
10. دیلم
11. جرثقیل دستی
12. جرثقیل ماشینی
13. وسایل ایمنی و حفاظتی

شرایط ارتقاء شغل

آرماتوربند وقتی می تواند برای ارتقاء شغل خود تلاش کند و امید به ارتقاء شغلی داشته باشد که در انجام کارها سرعت ، صرفه جویی در مصرف و تجربه وی مرتبط و میزان حقوق وی بستگی به نوع و حجم کار و توافق طرفین دارد.

ویژگی های شخصیتی

شغلی که درصدد هستیم تا به مهمترین ویژگی های شخصیتی و جسمی و فردی که دست تقدیر او را به این شغل رسانده بیان کنیم در گروه بندی رشته ها جزء رشته عمران است.
آرماتوربندی کاری است که آشنایی ها و مقدمات فراوانی را نیاز دارد تا شما بتوانید یک استاد کار شوید. در این شغل برخلاف تصور اولیه که یک کار اجرائی به نظر می رسد همه مراحل خواندن تا عمل کردن را در بر می گیرد که ما ویژگی های روحی و جسمی مورد نیاز را در قالب مراحل این شغل بیان می کنیم. خواندن نقشه های اجرایی اسکلت های آرماتوری، شناخت علائم اختصاری، انواع میلگرد و باراندازی آرماتورها حکایت از یک کار دقیق، حوصله بر و انرژی بر دارد. به طور طبیعی شما باید مشکل مهندسی ذهنی خوبی داشته باشید. نکات ایمنی را به شدت رعایت کنید و وضعیت جسمانی مناسب و قدرت بدنی بالایی داشته باشید.

مقابله با خوردگي بتن

مسأله خوردگی فولاد در بتن از معضلات عمده کشورهای مختلف جهان است. این مسأله حتی در کشورهای پیشرفته همچون آمریکا، کانادا، ژاپن و بعضی کشورهای اروپایی هزینه های زیادی را برای تعمیر آنها به دنبال داشته است. به عنوان مثال درگزارش های اخیر بررسی پل ها در امریکا حدود 140،000 پل مسأله داشته اند. این مسأله در کشورهای در حال توسعه و در کشورهای حاشیه خلیج فارس بسیار شدیدتر بوده و سازه های بتنی زیادی در زمانی نه چندان طولانی دچار خوردگی و خرابی گشته اند. بررسی ها در این مناطق نشان می دهد که اگر مصالح مناسب انتخاب گردد، بتن با مشخصات فنی ویژه این مناطق طرح گردد، در اجرای بتن از افراد کاردان استفاده شود و سرانجام اگر عمل آوری کافی ومناسب اعمال شود، بسیاری از مسائل بتن بر طرف خواهد گشت. به هرحال برای پیشگیری در سال های اخیر روش ها و موادی توصیه و به کار گرفته شده است که تا حدی جوابگوی مسأله بوده است.

استفاده از آرماتورهای ضدزنگ و نیز آرماتورهای با الیاف پلاستیکیfrp یکی از این روش ها است که به علت گرانی آن هنوز کاملا توسعه نیافته است. به علاوه عملکرد دراز مدت این مواد باید پس از تحقیقات روشن گردد.

از روش های دیگر کاربرد حفاظت کاتدیک در بتن می باشد با استفاده از جریان معکوس با آند قربانی شونده می توان محافظت خوبی برای آرماتورها ایجاد نمود. این روش نیاز به مراقبت دائم دارد ونسبتا پرخرج است ولی روش مطمئنی می باشد.

برای محافظت آمارتور در مقابل خوردگی، چند سالی است که از آرماتور با پوشش اپوکسی استفاده می شود. تاریخچه مصرف این آرماتورها بویژه در محیط های خورنده نشان می دهد که در بعضی موارد این روش موفق و در پاره ای نا موفق بوده است. به هرحال اگر پوشش سالم بکار گرفته شود با این روش می توان حدود 10 تا 15 سال خوردگی را عقب انداخت.

استفاده از ممانعت کننده ها و بازدارنده های خوردگی بتن نیز به دو دهه اخیر برمی گردد. مصرف بعضی از این مواد همچون نیترات کلسیم و نیترات سدیم جنبه تجارتی یافته است. به هر حال عملکرد این مواد در تاخیر انداختن خوردگی در تحقیقات آزمایشگاهی و نیز در محیط های واقعی مناسب بوده است. بازدارنده های دیگری از نوع آندی و کاتدی مورد آزمایش قرار گرفته اند ولی دلیل گرانی زیاد هنوز کاربرد صنعتی پیدا نکرده اند.

برای محافظت بیشتر آرماتور و کم کردن نفوذپذیری پوشش های مختلف سطحی نیز روی بتن آزمایش و به کار گرفته شده است. این پوشش ها که اغلب پایه سیمانی و یا رزینی دارند با دقت روی سطح بتن اعمال می گردند. عملکرد دوام این پوشش به شرایط محیطی وابسته بوده و در بعضی محیط ها عمر کوتاهی داشته و نیاز به تجدید پوشش بوده است. روی هم رفته پوشش های با پایه سیمانی هم ارزانتر بوده و هم به علت سازگاری با بتن پایه پیوستگی و دوام بهتری در محیط های خورنده و گرم نشان می دهند.

با پیشرفت روزافرون انقلاب تکنولوژیک به ویژه در تولید بتن های خاص برای مناطق و شرایط خاص می توان از این بتن ها در ساخت وسازهای آینده استفاده نمود. دانش استفاده صحیح از مصالح، اجرای مناسب و عمل آوری کافی می تواند به دوام بتن ها در مناطق خاص بیفزاید. تحقیفات گسترده و دامنه داری برای بررسی دوام بتن های خاص در شرایط ویژه و در دراز مدت بایستی برنامه ریزی و به صورت جهانی به اجرا گذاشته شود.

آرماتورهاي غير فولادي دربتن

در سال های اخیر استفاده محدودی از آرماتورهای غیر فلزی آغاز گشته است هر چند تحقیقات بر روی کاربرد وسیعتر آنها و عملکرد دراز مدت این نوع آرماتورها ادامه دارد این آرماتورها که معروف به آرماتورهای با الیاف پلاستیکی (FRP) هستند از الیاف مختلفی چون الیاف شیشه ای (GFRP) الیاف آرامیدی (Afrp) والیاف کربنی (CFRP) در یک رزین چسباننده تشکیل شده اند.

خاصیت عمده این آرماتورها که سبب کار برد آنها شده است مقاومت در برابر خوردگی آنهاست که می تواند در محیط های بسیار خورنده دوام دراز مدتی داشته باشند. علاوه بر این مقاومت بالا، مقاومت به خستگی بالا، ظرفیت بالای تغییر شکل ارتجاعی، مقاومت الکتریکی زیاد و هدایت مغناطیسی پایین و کم این مواد از مزایای آنها شمرده می شود. البته این مواد معایبی چون کرنش گسیختگی کم و شکننده بودن و خزش زیاد و تفاوت قابل ملاحظه ضریب انبساط حرارتی آنها در مقایسه با بتن را به همراه دارند.

اخیراً از الیاف مختلف شبکه هایی بافته شده و به صورت یک شبکه آرماتور در سطح بتن برای کنترل ترک و کم کردن عرض آن و همچنین در دیوارهای نمای بتنی ازآن استفاده می کنند. تحقیقات روی کاربرد صفحات الیافی به جای صفحات فولادی برای تقویت قطعات خمشی و تیرها و دال ها به ویژه در پل ها ادامه دارد. این صفحات با رزین های اپوکسی به نواحی کششی از خارج اتصال داده می شود. کاربرد صفحات با الیاف کربنی برای این تقویت بیشتر رایج گشته و در چندین پل در ژاپن و در بعضی کشورهای اروپایی از آن استفاده شده است.

بتن هاي با نرمي بالا

امزوزه کار برد بتن با نرمی بالاتر که بتواند تغییر شکل های زیاد را بدون شکست تحمل نماید، مورد توجه قرار گرفته است. تحقیقات در خصوص تأمین نرمی لازم در بتن با الیاف های مختلف و حتی حذف آرماتور در حال انجام می باشد. هدف از کاربرد الیاف در بتن افزایش مقاومت کششی، کنترل گسترش ترک ها و افزایش طاقت بتن می باشد تا قطعه بتنی بتواند در مقابل بارهای وارده در یک مقطع ترک خورده تغییر شکل های زیادی را پس از نقطه حداکثر تنش تحمل نماید.

بتن با الیاف مختلف در سال های اخیر در سازه های عمده ای چون رو سازی راهها و فرودگاه ها، پی های عظیم با تغییر شکل های زیاد و به ویژه در پوشش بتنی تونل ها به کار رفته است. در ساخت پوشش تونل ها بتن الیافی با پاشیدن بر جداره شکل می پذیرد. اخیراً برای حذف ترک ها در پوشش تونل هایی که به صورت چند تکه پیش ساخته اجرا می شود از بتن بدون آرماتور و تنها الیاف استفاده شده و این نوع بتن سبب حذف ترک ها در حین عمل آوری و حمل و نقل قطعات و نصب آنها برای کامل کردن مقطع تونل های مترو شده است.

در نوع بسیار جدید بتن الیافی که می توان با آن به حداکثر نرمی در بتن رسید از روش ریختن دوغاب روی الیاف استفاده می شود . در این روش ابتدا الیاف ریخته شده و سپس فضای بین آنها با ملات دوغابی پر می شود. میزان الیاف در این بتن حدود 10 در صد می باشد که حدود 10 برابر میزان الیاف در بتن های الیافی متداول است. با این مصالح لایه های محافظی بدون ترک و تقریبا غیر قابل نفوذ می توان ایجاد نمود. به علت نرمی زیاد این قطعات ظرفیت تغییر شکل پذیری این قطعات به میزان ظرفیت دال های فولادی می رسد. مقاومت فشاری این نوع بتن حدود 110-85 مگا پاسکال و مقاومت خمشی حدود N/m 45-35 می باشد. از این قطعات می توان نه تنها به عنوان لایه های محافظ کوچک استفاده نمود بلکه در باندهای فرودگاه در برابر ضربات عملکرد خوبی نشان می دهند. در کارهای تعمیراتی دال ها می توان از آنها به عنوان لایه روی بتن قدیم و بدون درز و در زمان کوتاهی استفاده نمود.

بتن هاي با عملكرد و دوام زياد

از آنجا که رسیدن به مقاومت بالا در بتن از اهداف دست اندرکاران کارهای بتنی در دو دهه اخیر بوده است، ابتدا این نوع بتن با مقاومت بیش از MPA50 ساخته شد.با پایین آوردن نسبت آب به سیمان تا حد 3/0 رسیدن به چنین مقاومتهایی بسیار آسان است. برای ساخت بتن هایی با مقاومت بیشتر و در حد Mpa 110-80 و برای تقویت ناحیه فصل مشترک سنگدانه درشت و خمیر سیمان مواد سیلیسی فعال و غیر بلوری به نام دوده سیلیس به کار گرفته شد. همزمان سنگدانه هایی با مقاومت بیشتر و با دانه بندی مناسب تر و با کنترل حداکثر اندازه سنگدانه در این مخلوط ها به کار رفت.

از آنجا که در کاربرد این بتن گاه مقادیر بالایی سیمان و بیش از 400 کیلوگرم (حتی تا 500 کیلوگرم) مصرف می شد، علاوه بر گرانی این بتن، ترک هایی نیز حین ساخت به دلیل جمع شدگی پلاستیکی و ناشی از خشک شدن بیشتر این بتن ها و نیز ترک های حرارتی بوجود آمد. همچنین با افزایش این مقاومت تردی و شکنندگی بتن نیز افزایش یافت. چنین بتنی نمی توانست در شرایط محیطی سخت و محیطهای خورنده به علت وجود ترک های زیاد دوام قابل قبولی داشته باشد.

به منظور افزایش دوام حین افزایش مقاومت ضمن کاربرد دوده سیلیس و کم کردن آب و مصرف فوق روان کننده، مقدار سیمان کاهش یافته و در عوض مواد پوزولانی همچون دوده سیلیس، خاکستر بادی، سرباره کوره های آهن گدازی، خاکستر پوسته برنج و بالاخره پوزولان های طبیعی به صورت مواد ریزدانه جایگزین آن گردید. امروز شاهد ساخت بتن هایی با دوام که نفوذپذیری کمی دارند و در مقابل حملات شیمیایی کلرورها و سولفات ها و گاز کربنیک و بعضاً واکنش قلیایی پایدارتر می باشند، هستیم.

برای مصرف این بتن در سازه های بلند و رفع نقیصه شکنندگی در پاره ای موارد از الیاف های کوتاه استفاده شده تا بدین وسیله نرمی این بتن ها افزایش یابد. از مزایای عمده این بتن ها کاهش وزن ساختمان ها به علت کم کردن ابعاد ستون ها، صرفه جویی در میزان بتن و فولاد، کوتاه شدن دوران ساخت، تغییر شکل های وابسته به زمان کمتر و پایایی و داوم بشتر آ نها می باشد.

به منظور کاستن وزن سازه های بتنی که با بتن با مقاومت زیاد ساخته می شوند چند سالی است که با مصرف بخشی از سنگدانه های سبک در آن، بتن های سبک تری تولید نموده اند. امروزه بتن هایی با وزن مخصوص 2 تن بر متر مکعب و مقاومت های mpa 80-60 در بعضی پروژه ها به کار رفته است. به علت دوام قابل قبولی که این بتن ها در آزمایشات متعدد از خود نشان داده اند مصرف آنها در چند سازه بتنی دریایی در محیط های خورنده در کشورهای نروژ، کانادا، ژاپن، آمریکا و استرالیا گزارش شده است.

در کشور ما نیز اخیراً با تولید دوده سیلیس در کارخانه های داخلی کاربرد این ماده در بتن آغاز گشته است. در چند پروژه در جنوب کشور که به علت داشتن آب و هوای گرم و محیطی خورنده برای بتن و نیز فولاد از سخت ترین شرایط محیطی برای بتن است، بتن با سیمان دارای حدود 7 تا 10 در صد میکرو سیلیس به عنوان جابگزین سیمان استفاده شده است. بایستی توجه داشت که به علت عدم آب انداختگی این بتن و واکنش های سریع و گرمای محیط خطر ایجاد ترک های پلاستیک در ساعات اولیه و سپس ترک های ناشی از خشک شدن و حرارتی در این بتن ها زیاد بوده و در صورت عدم کنترل و دقت و عمل آوری سریع و مناسب علیرغم مقاومت زیاد وجود ترک در این بتن ها سبب افزایش نفوذ پذیری آنها گشته و در نتیحه املاح و مواد خورنده به داخل بتن و خوردگی آرماتور خرابی بتن تشدید می گردد. در پاره ای از تونل های انتقال آب و نیز تونل سدها نیز از این ماده در طرح اختلاط بتن برای بتن پاشی پوشش استفاده شده است. پیوستگی خوب این بتن و کم شدن مصالح بازگشتی و مقاومت و دوام خوب از خصوصیات آن درپوشش تونل ها است. این ماده در لایه نهایی سرریز بعضی سدهای کشور نیز در حال استفاده و یا در آینده استفاده نخواهد شد. مصرف میکرو سیلیس در بتن سبب افزایش مقاومت سایشی و فرسایشی بتن می گردد.

بتن

بتن و فولاد دو نوع مصالحی هستند که امروزه بیشتر از سایر مصالح در ساختمان انواع بناها از قبیل ساختمان پلها،ساختمان سدها، ساختمان متروها،ساختمان فرودگاه ها و ساختمان بناهای مسکونی و اداری و غیره به کار برده می شوند.و شاید به جرأت می توان گفت که بدون این دو پیشرفت جوامع بشری به شکل کنونی میسر نبود.با توجه به اهدافی که از ساخت یک بنا دنبال می شود،بتن و فولاد به تنهایی و یا به صورت مکمل کار برد پیدا می کنند. فولاد به لحاظ اینکه در شرایط به دقت کنترل شده ای تولید می شود و مشخصات و خواص آن از قبیل تعیین و با آزمایشات متعددی کنترل می شود،دارای کاربری آسانتر از بتن است. اما بتن در یک شرایط کاملا متفاوتی با توجه به پارامتر های مختلف از قبیل نوع سیمان،نوع مصالح و شرایط آب و هوایی تولید و استفاده می شود و عدم اطلاع کافی از خواص مواد تشکیل دهنده بتن و نحوه تولید و کاربرد آن می تواند ضایعات جبران ناپذیری را به دنبال داشته باشد.

با توجه به پیشرفت علم و تکنولوژی در قرن اخیر، علم شناخت انواع بتن و خواص آنها نیز توسعه قابل ملاحظه ای داشته است، به نحوی که امروزه انواع مختلف بتن با مصالح مختلف تولید و استفاده می شود و هر یک خواص و کاربری مخصوص به خود را داراست.هم اکنون انواع مختلفی از سیمانها که حاوی پوزولانها ،خاکستر بادی،سرباره کوره های آهن گدازی،سولفورها،پلیمرها،الیافهای مختلف،و افزودنیهای متفاوتی هستند،تولید می شد. ضمن اینکه تولید انواع بتن نیز با استفاده از حرارت،بخار،اتوکلاو،تخلیه هوا،فشار هیدرولیکی،ویبره و قالب انجام می گیرد.

بتن به طور کلی محصولی است که از اختلاط آب با سیمان آبی و سنگدانه های مختلف در اثر واکنش آب با سیمان در شرایط محیطی خاصی به دست می آیدو دارای ویژگیهای خاص است.

اولین سؤالی که پیش می آید این است که چه رابطه ای بین تشکیل دهنده بتن باید وجود داشته باشد تا یک بتن خوب به دست آید و اصولا بتن خوب دارای چه شرایط و ویژگیهایی است. رابطه بین اجزاء تشکیل دهنده بتن،در خواص فیزیکی و شیمیایی و همچنین نسبت اختلاط آنها با هم است.چه اگر مصالح یا آب و سیمانی با خواصی مناسب بتن با هم مخلوط گردند و در شرایط و محیطی مناسب به عمل آیند،یقینا بتن خوبی حاصل می شودو اصولا بتن خوب، بتنی است که دارای مقاومت فشاری دلخواه و رضایت بخشی باشد. رسیدن به یک مقاومت فشاری دلخواه و رضایت بخش بدین معناست که سایر خواص بتن مانند مقاومت کششی، وزن مخصوص، مقاومت دربرابر سایش، نفوذ ناپذیری، دوام، مقاومت دربرابر سولفاتها و ... نیز همسو با مقاومت فشاری، بهبود یافته و متناسب می شوند.

اگر چه شناخت مصالح مورد مصرف در ساخت بتن و همچنین خواص مختلف بتن کار آسانی نیست اما سعی می شود به خواص عمومی مصالح و همچنین بتن پرداخته شود.

بتن اینک با گذشت بیش از 170 سال از پیدایش سیمان پرتلند به صورت کنونی توسط یک بنّای لیدزی، دستخوش تحولات و پیشرفتهای شگرفی شده است.در دسترس بودن مصالح آن، دوام نسبتاً زیاد و نیاز به ساخت و سازهای فراوان سازه های بتنی چون ساختمان ها، پل ها، تونل ها، سدها، اسکله ها، راه ها و سایر سازه های خاص دیگر، این ماده را بسیار پر مصرف نموده است.

اینک حدود سه تا چهار دهه است که کاربرد این ماده ارزشمند در شرایط ویژه و خاص مورد توجه کاربران آن گشته است. اکنون کاملاً مشخص شده است که توجه به مقاومت تنها به عنوان یک معیار برای طرح بتن برای محیطهای مختلف و کاربریهای متفاوت نمی تواند جوابگوی مشکلاتی باشد که در درازمدت در سازه های بتنی ایجاد می گردد. چند سالی است که مسأله پایایی و دوام بتن در محیط های مختلف و به ویژه خورنده برای بتن و بتن مسلح مورد توجه خاص قرار گرفته است.مشاهده خرابی هایی با عوامل فیزیکی و شیمیایی در بتن ها در اکثر نقاط جهان و با شدتی بیشتر در کشور های در حال توسعه، افکار را به سمت طرح بتن هایی با ویژگی خاص و با دوام لازم سوق داده است. در این راستا در پاره ای از کشورها مشخصات و دستورالعمل ها واستانداردهایی نیز برای طرح بتن با عملکرد بالا تهیه شده و طراحان و مجریان در بعضی از این کشورهای پیشرفته ملزم به رعایت این دستورالعمل ها گشته اند.

در مواد تشکیل دهنده بتن نیز تحولات شگرفی حاصل شده است. استفاده از افزودنی های مختلف به عنوان ماده چهارم بتن، گسترش وسیعی یافته و در پاره ای از کشورها دیگر بتنی بدون استفاده از یک افزودنی در آن ساخته نمی شود. استفاده از سیمان های مختلف با خواص جدید و سیمان های مخلوط با مواد پوزولانی و نیز زائده های کارخانه های صنعتی روز به روز بیشتر شده و امید است که بتواند تحولی عظیم در صنعت بتن چه از نقطه نظر اقتصادی و چه از نظر دوام و نیز حفظ محیط زیست در قرن آینده بوجود آورد. در سازه های بتنی مسلح نیز جهت پرهیز از خوردگی آرماتور فولادی از مواد دیگری چون فولاد ضد زنگ و نیز مواد پلاستیکی و پلیمری (FRP) استفاده می شود که گسترش آن منوط به عملکرد آن در دراز مدت گشته است. با توجه به نیاز روز افزون به بتن های خاص که بتوانند عملکرد قابل و مناسبی در شرایط ویژه داشته باشند،سعی شده است تا در این مقاله به پاره ای از این بتن ها اشاره گردد. کاربرد مواد افزودنی به ویژه فوق روان کننده ها و نیز مواد پوزولانی به ویژه دوده سیلیس در تولید بتن با مقاومت زیاد و با عملکرد خوب مختصراً آورده می شود. بتن های خیلی روان که تحولی در اجرا پدید آورده است و نیز بتن های با نرمی بالا برای تحمل ضربه و نیروهای ناشی از زلزله نیز از مواردی است که باید به آنها اشاره نمود. کوشش های فراوان برای مبارزه با مسأله خوردگی آرماتور در بتن و راه حل ها و ارائه مواد جدید نیز در اواخر سالهای قرن بیستم پیشرفت شتابنده ای داشته است که به آنها اشاره خواهد شد.

افزودنی های خاص در شرایط ویژه :

برای ساخت بتن های ویژه در شرایط خاص نیاز به استفاده از افزودنی های مختلفی می باشد. پس از پیدایش مواد افزودنی حباب هواساز در سالهای 1940 کاربرد این ماده در هوای سرد و در مناطقی که دمای هوا متناوباً به زیر صفر رفته و آب بتن یخ می زند، رونق بسیار یافت. این ماده امروز یکی از پر مصرف ترین افزودنی ها در مناطق سرد نظیر شمال آمریکا و کانادا و بعضی کشورهای اروپایی است.

ساخت افزودنی های فوق روان کننده که ابتدا نوع نفتالین فرمالدئید آن در سالهای 1960 در ژاپن و سپس نوع ملامین آن بعداً در آلمان به بازار آمد شاید نقطه عطفی بود که در صنعت افزودنی ها در بتن پیش آمد. ابتدا این مواد برای کاستن آب و به دست آوردن کارایی ثابت به کار گرفته شد و چند سال بعد با پیدایش بتن های با مقاومت زیاد نقش این افزودنی اهمیت بیشتری یافت. امروزه بتن های مختلفی برای منظور ها و خواص ویژه و نیز به منظور مصرف در شرایط خاص با این مواد ساخته می شود که ازمیان آنها به ساخت بتن های با مقاومت زیاد، بتن های با دوام زیاد، بتن های با مواد پوزولانی زیاد (سرباره کوره های آهن گدازی و خاکستر بادی)، بتن های با کارایی بالا، بتن های با الیاف و بتن های زیر آب و ضد شسته شدن می توان اشاره نمود.

بتن های با کارآیی بسیار زیاد که چند سالی است از پیدایش آن در جهان و برای اولین بار در ژاپن نمی گذرد، تحول جدیدی در صنعت ساخت و ساز بتنی ایجاد کرده است. این بتن که نیاز به لرزاندن نداشته و خود به خود متراکم می گردد، مشکل لرزاندن در قالب های با آرماتور انبوه و محلهای مشکل برای ایجاد تراکم را حل نموده است. این بتن علیرغم کارایی بسیار زیاد خطر جدایی سنگدانه ها و خمیر بتن را نداشته و ضمن ثابت بودن کارایی و اسلامپ تامدتی طولانی می تواند بتنی با مقاومت زیاد و دوام و پایاپی مناسب ایجاد کند. در طرح اختلاط این بتن باید نسبت های خاصی را رعایت نمود. به عنوان مثال شن حدود 50 درصد حجم مواد جامد بتن را تشکیل داده و ماسه حدود 40 درصد حجم ملات انتخاب می شود. نسبت آب به مواد ریزدانه و پودری بر اساس خواص مواد ریز بین 9/0 تا 1 می باشد. با روش آزمون و خطا نسبت دقیق آب به سیمان و مقدار ماده فوق روان کننده مخصوص برای مصالح مختلف تعیین می گردد. از این بتن با استفاده از افزودنی دیگری که گرانروی بتن را می افزاید در زیر آب استفاده شده است.

معرفي اختصاري گرايشهاي مختلف

مهندسی عمران – عمران

تعریف و هدف

عمران یکی از گرایشهای مجموعه مهندسی عمران است که در مقطع کارشناسی در بسیاری از دانشگاههای معتبر کشور ارائه می گردد.
هدف از این رشته تربیت نیروهای متخصصی است که بتوانند در پروژه های مختلف عمرانی در زمینه های ساختمانی ، راه سازی،پل سازی، سازه ها و بناهای آبی ، جمع آوری و دفع فاضلاب و … مسوولیت طرح، محاسبه اجرا و نظارت بر اجرا را بر عهده گیرند.

اهمیت و جایگاه در جامعه

کمتر جایی از یک جامعه و کمتر محلی از یک منطقه است که فعالیتهای عمرانی به عنوان اولین واساسی ترین نیازهای آن طرح نشود. حتی تمام فعالیتهای صنعتی، کشاورزی، و … نیز به طور مستقیم و غیر مستقیم به این رشته و ابسته اند و از آن سود می برند.

علاوه بر رشد و توسعه جوامع، پیشرفت علم و فن آوری نیز ضرورت پرداختن و توجه دقیق و علمی به کارهای عمرانی و تغییر شیوه های گذشته را آشکار می سازد. فعالیتهای مختلف عمرانی در جهت ایجاد ساختمانها، راهها- پلها، سدها، شبکه های آب رسانی شهرها و روستاها، ساختمانهای خاص نظیر نیرو گاههای هسته ای و حرارتی و .. بخش بزرگی از مجموعه فعالیتهای اقتصادی و تولیدی کشور را به خود اختصاص می دهد به گونه ای که سهم عظیمی از سرمایه گذاری های ملی در طرحهای ساختمانی و صنایع وابسته به آن به کار گرفته می شود.

مجموعه مطالب بیان شده و نیز جذب سریع فارغ التحصیلان این مجموعه در وزارت خانه ها و نهادها و سازمانهای دولتی و همچنین بخشهای خصوصی نظیر : شرکتهای مهندسان مشاور و شرکتهای ساختمانی و راه سازی و … اهمیت قابل ملاحظه و نیاز خاص به متخصص در این رشته را، حتی در مقایسه با سایر رشته های فنی و مهندسی ،به وضوح نشان می دهد .

تواناییهای لازم برای داوطلبان این رشته

برای ادامه تحصیل در این رشته – با توجه به کمیت و کیفیت درسهایی که در این دوره تدریس می گردد – داوطلب باید از توان و دانش برتر در زمینه های ریاضی . فیزیک برخوردار باشد، همچنین توان جسمی، قدرت تجزیه و تحلیل، قدرت تجسم و دقت کافی در مسائل را داشته باشد. شایان ذکر است که بسیاری از کارها و طرحهای عمرانی در خارج از محیطهای شهری بوده و فعالیت نسبتا زیادی را می طلبد.

تواناییهای فارغ التحصیلان

همان گونه که اشاره شد، فارغ التحصیلان این رشته می توانند پس از پایان تحصیلات، مسوولیتهای متفاوتی نظیر طراحی، محاسبه ، اجرا و نظارت بر اجرای طرحهای مختلف عمرانی را به عهده گیرند. از جمله می توان به موارد زیر اشاره نمود :

:#محاسبه، ساخت و اجرا و تا حدودی طراحی ساختمانهای مختلف مسکونی ، اداری و صنعتی اعم از آجری، بتنی وفولادی، نظیر ساختمانهای مسکونی ویلایی ، چند طبقه، آپارتمانها و برجهای بلند و همچنین کارهای ساختمانی اداره ها، مدرسه ها، بیمارستانها، کارخانه ها و مراکز صنعتی، ساختمانها و مراکز ورزشی، تالارهای اجتماعات و …
:#طراحی، محاسبه و اجرای راهها و جاده های مختلف ارتباطی داخل و خارج شهرها و و روستاها اعم از : راههای شوسه ، راههای آسفالته، بزرگ راهها و نیز راه آهن ( شامل مسیریابی، پیاده کردن مسیر، زیر سازی و روسازی).
:#ساخت و اجرا و در مواردی طراحی و محاسبه انواع پلهای بتنی وفلزی و با دهانه ها و ابعاد و شکلهای متفاوت نظیر : پلهای داخل شهری و روگذرها، پلهای خارج شهری و جاده ها.
:#اجرای سدهای مختلف خاکی و بتنی و نیز بندهای انحرافی و سایر تاسیسات وایسته نظیر تونل یا کانال انحراف آب رودخانه ( جهت اجرای عملیات کارگاهی در ضمن ساخت
:#اجرای کارهای مربوط به ساماندهی رودخانه ها.
:#طراحی، محاسبه و ساخت خطوط انتقال آب اعم از انواع کانالهای تحت فشار و یا کانالهای با سطح آزاد آب که به منظور انتقال آب از سدها و دریاچه ها و .. . برای مصارف کشاورزی، شرب و صنعتی به منطقه های مورد نیاز و نیز جهت انتقال آب از تصفیه خانه های آب به مخازن آب و از آن جا به مناطق مصرف، ساخته می شوند.
:#ساخت تصفیه خانه های آب و فاضلاب شامل : ساختمانها تاسیسات مربوط ، محوطه سازی و ...
:#طراحی، محاسبه وساخت شبکه های آب رسانی به منطقه های شهری و روستایی جهت تامین آب شرب مورد نیاز افراد و تاسیسات مربوط نظیر : مخازن آب،لوله کشی، انشعابات، و ...
:#طراحی ، محاسبه ساخت شبکه های جمع آوریو دفع آبهای سطحی ناشی از نزولات جوی در خیابانها وسایر منطقه های شهرها و شهر کها و همچنین شبکه های جمع آوری و دفع فاضلابهای خانگی و صنعتی و انتقال آنها به خارج از شهر و تصفیه خانه ها.
:#انجام بسیار از کارهای نقشه برداری که برای کارهای ساختمانی مختلف نظیر : سراه سازی، سد سازی، و کهبه خصوص برای پیاده نمودن و اجرای دقیق نقشه ها مورد نیاز است، و همچنین تا حدودی کارهای نقشه کشی طراحی و معماری .

موقعیتهای شغلی و محلهای کار

مراکز مختلفی به صورت مستقیم و غیر مستقیم در فعالتیهای عمرانی نقش دارند که هر یک به تناسب نوع فعالیت خود، اقدام به جذب فارغ التحصیلان این رشته می کنند.

وزارت خانه های مسکن و شهر سازی، راه و ترابری ، جهاد سازندگی و نیرو بهصورت گسترده تر و سایر وزارت خانه ها ، اداره ها ، سازمانها، مراکز دولتی و خصوصی نظیر : وزارت خانه های آموزش وپرورش ، کشاورزی، فرهنگ و آموزش عالی،بانکها و ... به صورت غیر مستقیم برای کارهای عمرانی خود مثل طرح محاسبه ، اجرا و نظارت بر اجرا، نیاز به استخدام مهندسان عمران دارند. علاوه بر آن، شرکتهای مختلف مهندسان مشاور که در کشور به صورت گسترده وظیفه طراحی ، محاسبه و نظارت براجرای پروژه های ساختمانی را برعهده دارند، همچنین شرکتهای ساختمانی و را ه سازی دولتی و خصوصی که در اجرای این طرحها فعالیت دارند ،تعداد کثیری از فارغ التحصیلان رشته عمران را استخدام می کنند.

واحدهای درسی

بر اساس مصوبه های شورای عالی برنامه ریزی، دانشجو باید در دوره کارشناسی عمران 14 واحد درسی رابگذراند که 20 واحد آن درسهای عمومی ، 25 واحد درسهای پایه، 8 واحد درسهای اصلی و تخصصی الزامی و 15 واحد درسهای اختیاری است.

واحدهای درسی مهندسی عمران

ادامه تحصیلات

ادامه تحصیلات در دوره بعد از کارشناسی را تحصیلات تکمیلی می نامند که شامل : کارشناسی ارشد ( فوق لیسانس یا دکترای حرفه ای ) و دکترای تخصصی است. در دوره کارشناسی ارشد ناپیوسته ، دانشجو حدود 32 واحد آموزشی تخصصی را که به تناسب رشته ، تعدادی از واحدهای آن را پایان نامه ( یا رساله ) تشکیل می دهد، می گذراند و معلومات خود را در یک زمینه خاص از رشته، گسترده تر از مقطع کارشناسی افزایش می دهد .
در دوره کارشناس تخصصی که پس از پایان تحصیلات در مقطع کارشناسی ارشد شروع می شود، بسته به رشته تحصیلی ، حدود 45 واحد درس اختصاصی ارائه می گردد که اغلب در حدود نصف این تعداد واحد به پایان نامه دکتری اختصاص می یابد. دانشجو با تدوین این رساله ، کار تحقیقاتی نسبتا گسترده ای را در یک زمینه تخصصی خاص به انجام می رساند و سعی می کند در گسترش مرزهای دانش سهیم باشد.

گرایشهای مختلف کارشناسی ارشد و دکتری

فارغالتحصیلان مقطع کارشناسی عمران- عمران، می تواند در مقطع کارشناسی ارشد در گرایشهای مختلف : سازه ، سازه های هیدرولیکی مهندسی زلزله ، راه وترابری ، مکانیک خاک وپی ، مهندسی آب ، سازه های دریایی ، مهندسی مدیریت ساخت، مهندسی برنامه ریزی حمل و نقل ،مهندسی نقشه برداری ( ژئودزی)، فتوگرامتری و مهندسی محیط زیست به تحصیل ادامه دهد و در هر یک از گرایشهای یاد شده زیر شاخ های تخصصی تری وجود دارد که در مقطع دکترای تخصصی و به خصوص در ضمن انجام رساله دکتری به آن پرداخته می شود.

امکان ادامه تحصیل در تمام گرایشهای یاد شده درمقطع کارشناسی ارشد و در بعضی از زمینه های یاد شده در مقطع دکتری در داخل کشور وجود دارد، ولی ادامه تحصیل در پاره ای از گرایشهای دیگر، در حال حاضر فقط در خارج از کشور میسر است.

تواناییهای فارغ التحصیلان مقطعهای کارشناسی ارشد و دکتری

در دوره های تحصیلات تکمیلی ( کارشناسی ارشد و دکتری ) بیشتر به جنبه های نظری و پژوهشی پرداخته می شود. بدین جهت فارغ التحصیلان این دوره ها در هر یک از گرایشهای یاد شده، بیشتر تواناییهای علمی و محاسباتی و به طور کلی نظری خود را افزایش می دهد، اگر چه این افزایش توانایی ، در کارهای اجرایی علمی نیز از نظر صحت اجرا می تواند نقش مهمی داشته باشد.

در مقطع دکتری دانشجو ضمن افزایش مراتب علمی خود، در یک زمینه تخصصی تر ، قدرت و توان خود را برای انجام کارهای تحقیقاتی و توسعه مرزهای دانش و رفع معضلات علمی و اجرایی از طریق پژوهش بالا برده، تحقیقاتی را در یک مورد خاص، انجام می دهد.

جذب فارغ التحصیلان تحصیلات تکمیلی در محیطهای کار

از آن جا که این فارغ التحصیلان علاوه بر تواناییهای یک کارشناس عمرا ن ، از نظر علمی و نظری وپژوهشی در یک زمینه خاص، معلومات بیشتری دارند، بدین جهت کارایی بیشتری نیز دارند واز مطالب فراگرفته شده می توانند در زمینه های طراحی و محاسباتی دقیق و تخصصی تر و همچنین پژوهشی ، استفاده نمایند. این گونه فارغ التحصیلان ضمن آن که می توانند در تمام محلیهای جذب فارغ التحصیلان کارشناسی مشغول به کار گردند، مسوولیتهای بالاتر و سنگین تر علمی،پژهشی و اجرایی را به عهده می گیرند. پس از پپایان دوره دکترای تخصصی ، امکان همکاری در دانشگاهها و سایر مراکز علمی و پژوهشی به عنوان عضو هیات علمی برایشان میسر می گردد.

سایر گرایشهای مجموعه مهندسی عمران

با توجه به جنبه های مشترک قابل ملاحظه بین گرایشهای مختلف عمران در هر مقطع ، و به منظور جلوگیری از تکرار مطالب، در این قسمت سعی می شود تا با بیان اختلافهای اساسی بین هر گرایش با گرایش عمران – عمران، به توضیح و معرفی آنها پرداخته شود.